تغییرات مادر و نوزاد در هفته بیستم بارداری

  • نوشته شده توسط فاطمه مهربان
  • 23 / 01 / 1401

بابت رسیدن به این نقطه عطف مهم در بارداری به شما تبریک می‌گوییم. ممکن است تاریخ زایمان همچنان خیلی دور به نظر برسد، اما شما در حال پیشرفت مداوم به سمت خط پایان هستید و هفته بیستم بارداری بدین معناست که شما به نیمه راه رسیده‌اید و اکنون برامدگی جالب شکم خود را مشاهده می‌کنید. در این هفته از بارداری اشتهای شما با قدرت کامل برگشته است و حتی ممکن است حرکت کودکتان را احساس کرده باشید. هفته بیستم بارداری نیز مانند دیگر هفته‌های این دوره شامل تغییراتی خواهد بود که متوجه شما و کودکتان هستند. فراموش نکنید تغذیه و مراقبت از خود در این دوره از باردرای بیشتر از قبل حائز اهمیت است. بنابراین اگر هرگونه سوالی درمورد رژیم غذایی در هفته بیستم بارداری خود دارید، همین حالا با مشاوره پزشکی تلفنی تماس بگیرید تا بهتر راهنمایی شوید. در این مطلب به تمامی مواردی که در هفته بیستم بارداری تجربه می‌کنید و لازم است نکات مهمی را برای حفظ سلامت خود و فرزند دلبندتان بدانید، پرداخته‌ایم. این موارد شامل تغییرات قابل توجه در بدن شما و رشد اعضای مختلف بدن نوزاد است. همچنین ملاحضات خاص, علائم و مسائل روانشناختی که هر مادر و پدر باید قبل از والد شدن؛ بدانند.

رشد کودک در هفته بیستم بارداری

نوزاد در هفته بیستم بارداری تقریباً 17 سانتی متر از بالای سر تا پایین باسن (معروف به طول تاج) رشد می‌کند و قد نوزاد از بالای سر تا پاشنه تقریباً 24.3 سانتی متر (طول تاج تا پاشنه) است. علاوه بر این، سایر اعضای بدن نوزاد نیز رشد می‌کنند که در ادامه توضیح داده شده است:

 

 

سیستم تناسلی

تا هفته بیستم بارداری، سیستم تولید مثل نوزاد به طور قابل توجهی توسعه یافته است. بدین صورت:

  • ماده: رشد سلول‌های تخمک انسان مدت‌ها قبل از تولد شروع می‌شود. تعداد تخمک‌ها در تخمدان‌ها در حدود 20 هفته به اوج خود می‌رسد و حدود 6 تا 7 میلیون تخمک دارد. این عدد از این نقطه به بعد کاهش می‌یابد و در طول زندگی نیز به صورت تدریجی کم می‌شود.
  • نر: بیضه‌ها هنوز در شکم هستند و آماده حرکت به ناحیه اینگوینال (کشاله ران) برای ادامه رشد می‌شوند. با این حال، بیضه ها معمولاً تا سه ماهه سوم یعنی هفته بیست و هشتم بارداری به داخل کیسه بیضه فرود نمی‌آیند و فرم طبیعی خود را نمی‌گیرند.

سایر تحولات کودک در هفته بیستم بارداری

  • لایه محافظ ورنیکس (Vernix Caseosa) همچنان بر روی پوست ساخته می‌شود.
  • فولیکول‌های مو بلندتر می‌شوند.
  • غدد عرق اکرین شروع به تشکیل می‌کنند.
  • کیسه صفرا، صفرا تولید می‌کند که به هضم مواد مغذی کمک می‌کند

 

 

تغییرات بدن مادر در هفته بیستم بارداری

یکی از تغییراتی که در این هفته در بدن شما ایجاد می‌شود، ممکن است آن ضربه‌های کوچکی باشد که هنگام حرکت کودک در رحم خود احساس می‌کنید. جالب توجه است، زنانی که قبلا زایمان را تجربه کرده‌اند ممکن است از چند هفته قبل این احساسات را تجربه کرده باشند.

شکم شما نیز این روزها بیشتر به چشم می‌آید. مادرانی که برای اولین بار باردار می‌شنود، ممکن است در چند هفته اخیر متوجه برامده شدن تدریجی شکم خود شوند و از این نقطه به بعد، ممکن است در هر هفته به میزان نسبتا قابل توجهی اضافه وزن داشته باشید. این توضیحات به صورت کلی ارائه شدند، بدین خاطر در ادامه به جزئیات تغییرات مادر در هفته بیستم بارداری پرداخته‌ایم.

افزایش وزن

در هفته بیستم، ممکن است حدود 4.5 کیلو گرم اضافه وزن داشته باشید. دستورالعمل‌های کلی افزایش وزن بارداری نشان می‌دهد که پس از افزایش وزن 500 گرم تا 2.5 کیلوگرم در سه ماهه اول، می‌توانید انتظار داشته باشید که تقریباً در هر هفته برای بقیه دوران بارداری خود وزن اضافه کنید.

افزایش وزن صرفا به دلیل مصرف کالری بیشتر نیست. در عوض، این ترکیبی از چیزهای مختلف است، از جمله وزن کودک در حال رشد، رحم، مایع آمنیوتیک، جفت و حتی افزایش حجم خون و بافت سینه شما. البته سیستم بدنی مادران متفاوت است. برخی از افراد در سه ماهه اول وزن کم می‌کنند و گاهی اوقات وزن خود را سریعتر از حد انتظار کاهش می‌دهند. اگر سوال یا نگرانی در مورد وزن خود دارید باید با مشاوره پزشکی تلفنی آزمایش آنلاین صحبت کنید.

تغییر دکمه شکم (ناف)

همانطور که رحم شما بزرگ می‌شود و به سمت شکم شما منبسط می‌شود، به دیواره شکم فشار وارد می‌کند. این فشار می‌تواند ظاهر ناف شما را تغییر دهد. این اتفاق برای همه نمی‌افتد، اما ناف داخلی می‌تواند صاف و یا حتی حالت بیرونی پیدا کند. در حالی که نمی‌توانید کاری برای جلوگیری از این مورد انجام دهید، بدانید که این تغییر عموماً موقتی و بی ضرر است.

 

 

گرفتگی عضلات پا

تا 45 درصد از افراد باردار گرفتگی عضلات پا را تجربه می‌کنند. این گرفتگی‌ها بیشتر در عضلات ساق پا رخ می‌دهد که دردناک، ناگهانی بوده و معمولا در شب رخ می‌دهد.

نکات مراقبت از خود در هفته بیستم بارداری

به خوردن وعده‌های غذایی مغذی، دریافت مایعات کافی، شرکت در فعالیت‌های بدنی ایمن و مصرف ویتامین‌های دوران بارداری خود ادامه دهید. در این هفته، ممکن است بخواهید راه‌هایی برای تسکین گرفتگی عضلات پا پیدا کنید و سعی کنید به پهلو بخواهید. نکاتی برای مراقبت از خود وجود دارد که باید آنها را جدی بگیرید. این موارد به شرح زیر هستند.

از خوابیدن به پشت خودداری کنید

پس از هفته بیستم در بارداری، دیگر نباید به پشت دراز بکشید. رحم و جنین شما به اندازه‌ای بزرگ می‌شوند که به اندام‌های شکمی، ستون فقرات و رگ‌های خونی اصلی بدن فشار وارد کنند. این فشار می‌تواند بر گردش خون شما تأثیر بگذارد، جریان خون به قلب و درنهایت فشار خون بارداری شما را کاهش دهد.

با گرفتگی عضلات پا مقابله کنید

گرفتگی عضلات پا دردناک است و می‌تواند بر خواب شما تأثیر بگذارد. پزشکان مطمئن نیستند که چه چیزی باعث این گرفتگی می‌شود، اما ممکن است عدم تحرک یا کمبود برخی ویتامین‌ها یا مواد معدنی عالم اصلی باشد. برای مقابله با گرفتگی عضلات پا می‌توانید:

  • روزانه کمی ورزش کنید.
  • به آرامی عضلات ساق پا را کشش دهید.
  • تکنیک‌های تمدد اعصاب را تمرین کنید.
  • از ماساژ یا گرما استفاده کنید.
  • با مشاوره پزشکی خود در مورد آزمایش مکمل‌هایی مانند کلسیم، منیزیم یا ویتامین B صحبت کنید.
  • در هنگام گرفتگی، پای خود را به سمت جلو خم کنید (انگشتان را به سمت سر بگیرید).

تغییرات دو قلوها در هفته بیستم بارداری

طول نوزادان شما معمولاً در هفته بیستم بارداری به 15 سانتیمتر و وزن هر کدام حدود 2کیلوگرم رسیده است. آنها قادر هستند در حال حاضر صدای شما را بشنوند! در نظر داشته باشید که اسکن آناتومی شما بسیار بیشتر از زمانی که فقط یک نوزاد وجود داشته باشد، طول می‌کشد. بدین خاطر که هر نوزاد باید اندازه گیری شود و اندام‌هایش مورد بررسی قرار گیرد. درست مانند بارداری با یک فرزند، این سونوگرافی بارداری سلامت نوزادان شما را بررسی می‌کند. به طور معمول، در صورت تمایل می‌توانید جنسیت نوزادان خود را نیز متوجه شوید.

 

 

علائم هفته بیستم بارداری کدامند؟

شما در اواسط سه ماهه دوم بارداری خود هستید. اشتهای شما احتمالاً به حالت عادی بازگشته یا افزایش یافته است. حالت تهوع بارداری و خستگی ممکن است در سه ماهه دوم بارداری شما از بین رفته باشد. ممکن است بدن درد، علائم کشش و تغییرات در پوست خود را تجربه کنید. همچنین ممکن است علاوه بر تمامی موارد اشاره شده، علائم زیر را تجربه کنید:

ترشحات واژن

در این زمان، ترشحات واژن می‌تواند به دلیل افزایش جریان خون در ناحیه و هورمون‌ها افزایش یابد. ترشحات معمولی واژن در دوران بارداری شیری رنگ به نظر می‌رسد و کمی بوی بدی دارد. می‌توانید لباس زیر آستر دار بپوشید و اگر باعث آزارتان می‌شود، لباس زیرتان را بیشتر از حالت معمول عوض کنید.

توجه به این نکته مهم است که برخی از انواع ترشحات واژن غیرعادی هستند. ترشحاتی که رنگ سبز یا زرد دارند و بوی قوی دارند، معمولی نیستند. اگر متوجه خونریزی، علائم عفونت واژن یا علائم عفونت مقاربتی شدید، مهم است که آن را با مشاوره پزشکی یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود در میان بگذارید. یکی دیگر از مواردی که باید مراقب آن باشید این است که آیا یک جریان یا چکه‌های ثابت (نشت) آب وجود دارد یا خیر. این می‌تواند نشانه‌ای از زایمان زودرس یا پارگی در کیسه آمنیوتیک باشد. اگر متوجه این موضوع شدید، فوراً به پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود اطلاع دهید.

سوزش سردل یا سوءهاضمه

در این زمان، کودک در حال رشد، فشار بیشتری به شکم شما وارد می‌کند. علاوه بر این، هورمون‌های بارداری می‌توانند باعث شل شدن دریچه ورودی معده شوند و اسیدهای معده را راحت‌تر به مری برسانند.

 

 

برای کمک به تسکین این درد، از دراز کشیدن بعد از غذا خودداری کنید و شب‌ها با سر را بالاتر از بقیه بدن قرار دهید. همچنین می‌توانید به آرامی وعده‌های غذایی کوچک تری در طول روز بخورید. اگر می‌دانید کدام غذاها باعث سوزش سر دل یا سوء هاضمه می‌شوند، بهتر است از مصرف آنها اجتناب کنید. اگر سوزش سر دل و سوء هاضمه یک مشکل مکرر است، مشاوره پزشکی تلفنی اغلب می‌تواند با آگاهی از داروهایی که مصرف می‌کنید یا می‌توانید مصرف کنید، شما را راهنمایی کند.

تورم

در دوران بارداری، حجم آب بدن شما می‌تواند تا 8 لیتر افزایش یابد، که اغلب این بدان معناست که شروع به ورم می‌کنید، به خصوص در دست‌ها، پاها و مچ پا. تورم عموماً در پایان روز بیشتر است، زیرا آب در نواحی پایینی بدن شما به دلیل جاذبه زمین جمع شده است. برای تورم بارداری معمولی، موارد زیر را امتحان کنید:

  • در صورت امکان پاهای خود را در طول روز بالا بیاورید.
  • جوراب‌های فشاری بپوشید.
  • در هوای فوق العاده گرم و مرطوب از بیرون رفتن خودداری کنید.

توجه داشته باشید که تورم در صورتی غیرعادی است که فقط یک طرف یا قسمتی از بدن را تحت تاثیر قرار دهد، مانند تورم فقط در یک پا. سطوح بالای تورم همراه با فشار خون بالا و پروتئین در ادرار نیز غیر معمول است و ممکن است نشانه پره اکلامپسی باشد. اگر تورم غیرعادی را تجربه می‌کنید، فوراً به ویزیت پزشک در منزل یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود اطلاع دهید.

خارش پوست

کشش پوست ممکن است خارش داشته باشد! از آنجایی که برآمدگی و سینه‌های شما به رشد خود ادامه می‌دهند، احساس خارش غیر معمول نیست. برای کمک به تسکین خارش، به طور مرتب بدن خود را مرطوب کنید. اگر خارش بسیار شدید است، باید با پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید. آنها ممکن است بتوانند داروهایی را برای کنترل خارش پوست تجویز کنند.

خواب بی‌کیفیت

اضطراب و هورمون‌ها می‌توانند منجر به اختلال در خواب شوند. اگر قبلاً دوست داشتید به پشت یا شکم بخوابید، پیدا کردن یک وضعیت جدید برای خوابیدن نیز ممکن است کیفیت خواب شما را از بین ببرد. علاوه بر این، ممکن است متوجه شوید که رفت و آمدهای مکرر به سرویس بهداشتی (تکرر ادرار در بارداری) باعث می‌شود چندین بار در شب از خواب بیدار شوید.

 

 

ورزش کردن و استفاده از بالش بارداری برای گهواره کردن بدن در هنگام خواب می‌تواند کمک کننده باشد. فعالیت‌هایی مانند یادداشت روزانه و صحبت با دوستان ممکن است به کاهش اضطراب کمک کند.

تنگی نفس

در اوایل بارداری ممکن است به دلیل افزایش هورمون پروژسترون دچار تنگی نفس شوید. با ادامه بارداری، کودک شما بزرگتر می‌شود و فضای بیشتری را در شما اشغال می‌کند. این بدان معنی است که فضای کمتری برای انبساط کامل ریه‌های شما وجود دارد.

در حالی که کودک شما اکسیژن زیادی دریافت می‌کند، تنگی نفس می‌تواند برای شما ناراحت کننده باشد. برای کمک به ریه‌های خود، می‌توانید سعی کنید با وضعیت مناسب صاف بایستید و برخی از حرکات و فعالیت‌های خود را کاهش دهید.

هوس‌های غذایی

میل به غذاهای خاص از بارداری تا بارداری متفاوت است. اگرچه ممکن است شنیده باشید که هوس خوردن ترشی یا بستنی با نیازهای غذایی کودک شما ارتباط دارد، اما این درست نیست.

محققان چندین فرضیه برای هوس غذایی در بارداری را بررسی کردند. ایده کمبود تغذیه قابل قبول نیست، زیرا اکثر غذاهایی که زنان در دوران بارداری میل می‌کنند (شیرینی‌ها و غذاهای پرچرب) غنی از ویتامین‌ها و مواد معدنی نیستند. بنابراین، به خوردن غذاهای مورد علاقه خود در حد اعتدال ادامه دهید.

اگر هوس‌های غیرعادی مانند جویدن یخ، نشاسته لباسشویی یا خاک رس را تجربه می‌کنید، فوراً با پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود صحبت کنید. این نوع هوس‌ها علائم اختلالی به نام پیکا هستند که می‌تواند باعث کمبود شدید تغذیه در دوران بارداری شود.

انقباضات براکستون هیکس

انقباضات براکستون هیکس امکان دارد از هفته بیستم بارداری شروع شود، زیرا بدن شما آماده سازی اولیه خود را برای زایمان آغاز می‌کند. این انقباضات معمولاً خفیف، غیرقابل پیش بینی هستند و جای نگرانی وجود ندارد. ممکن است چند انقباض ناشی از نشستن در یک وضعیت عجیب و غریب، راه رفتن بیش از حد یا کم آبی بدن را تجربه کنید. دراز کشیدن و نوشیدن آب باید انقباضات قوی ترها را کنترل کند.

اگر متوجه درد شدید یا می‌توانید این انقباضات را در فواصل منظم در طول چند ساعت زمان بندی و احساس کنید، به مشاوره پزشکی یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود اطلاع دهید. این می‌تواند نشانه‌ای از زایمان زودرس باشد که یک عارضه بالقوه جدی است.

 

بارداری راحت با آزمایش آنلاین

هدف ما کمک به شما برای داشتن یک تجربه ماندگار، راحت و در عین حال ایمن است. خدمات ارائه شده در تیم ما به شما این امکان را می‌دهند تا بدون نیاز به ترک منزل بتوانید تمامی خدمات حائز اهمیت در دوره بارداری را دریافت کنید. به عنوان مثال، برا انجام آزمایش خون که اغلب لازم است ناشتا باشید، نیازی نیست محل زندگی خود را ترک کنید، بلکه تنها با یک تماس تلفنی می‌توانید متخصص تیم ما را در منزل در کنار خود داشته باشید و آزمایشات، سونوگرافی در منزل، غربالگری و سایر خدمات مدنظر خود را دریافت کنید. این قاعده برای استفاده از کمک ویزیت پزشک در منزل در شرایطی که لازم است تحت نظر و مراقبت مداوم باشید نیز صادق است. فراموش نکنید ما در هر ساعت از شبانه روز در کنار شما هستید. با ما تماس بگیرید، مراحل مربوط به تعیین زمان و محل را تکمیل کنید و در نهایت، خدمت مورد نظر خود را دریافت نمایید.

در جلسه معاینه هفته بیستم بارداری چه اتفاقی می‌افتد؟

علاوه بر اسکن آناتومی که سونوگرافی ساختاری نیز نامیده می‌شود، ممکن است در این هفته یک ویزیت قبل از تولد با مشاوره پزشکی یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی خود داشته باشید. مانند بازدیدهای قبلی، می‌توانید از آنها انتظار داشته باشید که در این جلسه:

  • وزن شما را ثبت کنند
  • فشار خون شما را چک کنید
  • نمونه ادرار بخواهند
  • در مورد علائمی که تجربه می‌کنید با شما صحبت کنند
  • بدن شما را از نظر ورم معاینه کنید
  • به هر سوالی که ممکن است داشته باشید پاسخ دهند

پزشک یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی شما همچنین ممکن است بالای رحم در اطراف ناف شما را لمس کند و ارتفاع پایه شما را اندازه گیری کند. این بدان معنی است که آنها فاصله استخوان شرمگاهی تا بالای رحم را اندازه می‌گیرند. قد پایه برحسب سانتی متر اندازه گیری می‌شود و اغلب با تعداد هفته‌های بارداری مطابقت دارد. بنابراین در 20 هفتگی، قد پایه شما احتمالاً حدود 20 سانتی متر است. اگر قادر به مراجعه حضوری به مطب پزشک نیستید، از ویزیت پزشک در منزل کمک بخواهید تا این معاینه در منزل شما صورت گیرد.

در این قرار ملاقات، احتمالاً تاریخی برای آزمایش قند خون تعیین خواهد شد. این معمولاً در حدود هفته 24 انجام می‌شود و به تشخیص اینکه آیا دیابت بارداری دارید یا در معرض خطر ابتلا به دیابت هستید، کمک می‌کند.

 

 

ملاحظات خاص در هفته بیستم بارداری

از آنجایی که شکم شما بزرگ شده و ناف شما شروع به صاف شدن می‌کند یا تبدیل به یک برامدگی می‌شود، ممکن است نگرانی‌هایی داشته باشید. این معمولا یک تغییر طبیعی است و جای نگرانی ندارد. اما، برای برخی از والدین این موارد نگرانی و تشویش نسبتا زیادی را به دنبال دارد.

بیرون زدن ناف در دوران بارداری طبیعی است. با این حال، در حدود 0.08٪ یا 1 در 1250 بارداری، ناف بیرون زده می‌تواند به دلیل فتق باشد. فتق ناف یا برآمدگی ناف ناشی از بافت چربی یا روده است که از سوراخ یا نقطه ضعیفی در دیواره شکم عبور می‌کند. در دوران بارداری، فشار وارده به شکم از ناحیه رحم در حال رشد، می‌تواند فتق را به بیرون هل دهد.

فتق ناف ممکن است کوچک و بدون علامت یا بزرگ و دردناک باشد. درمان بستگی به وضعیت و علائم دارد. در بیشتر موارد، درمان می‌تواند تا پس از تولد نوزاد صبر کند. با این حال، جراحی برای ترمیم فتق ممکن است در برخی موارد توصیه شود. اگر متوجه یک برآمدگی نرم در اطراف ناف خود، بزرگتر شدن قسمت بیرونی خود یا درد ناف شدید، حتما به ویزیت پزشک در منزل اطلاع دهید.

 

 

هفته بیستم بارداری؛ جمع‌بندی

بارداری شما به نیمه راه رسیده است. در 20 هفته گذشته، کودک شما از ترکیب کوچک تخمک و اسپرم که به اندازه یک نقطه بوده است، به یک انسان کوچک به طول 15 سانتی متر تبدیل شده است.

در حدود 20 هفته آینده، کودک شما بزرگتر و قوی تر خواهد شد. شما بیشتر و بیشتر حرکات وی را احساس خواهید کرد و دیری نخواهد گذشت که شریک زندگی شما و دیگران نیز می‌توانند کودک را با لمس شکم شما احساس کنند و یا ضربات او را مشاهده کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *