نارسایی کبد از علت تا درمان

  • نوشته شده توسط فاطمه مهربان
  • 16 / 11 / 1400

نارسایی کبد زمانی رخ می‌دهد که کبد شما به اندازه کافی خوب کار نمی‌کند تا وظایف خود را انجام دهد (به عنوان مثال، تولید صفرا و پاکسازی بدن از مواد مضر). علائم نارسایی کبد شامل حالت تهوع، از دست دادن اشتها و وجود خون در مدفوع است. درمان این عارضه نیز شامل اجتناب از الکل و اجتناب از برخی غذاها است. کبد بسیاری از وظایف مهم را انجام می‌دهد، از جمله:

  • ساخت پروتئین‌های خون که به لخته شدن، انتقال اکسیژن و حمایت از سیستم ایمنی کمک می‌کند
  • تولید صفرا، ماده‌ای که برای کمک به هضم غذا لازم است
  • کمک به بدن برای ذخیره قند (گلوکز) به شکل گلیکوژن
  • پاکسازی بدن از مواد مضر موجود در جریان خون، از جمله مواد مخدر و الکل
  • شکستن چربی‌های اشباع شده و تولید کلسترول

مشاوره پزشکی می‌گوید، نارسایی کبد زمانی رخ می‌دهد که کبد شما به اندازه کافی برای انجام این وظایف خوب کار نمی‌کند. نارسایی کبد امکان دارد یک مورد اورژانسی و تهدید کننده زندگی باشد که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. در ایالات متحده، تقریباً 30 میلیون نفر به نوعی بیماری کبدی مبتلا هستند. بیش از 8000 نفر در ایالات متحده در سال 2017 پیوند کبد دریافت کردند و بیش از 17000 نفر در لیست انتظار برای پیوند کبد هستند.

 

 

چه چیزی باعث نارسایی کبد می‌شود؟

بسیاری از بیماری‌ها و شرایط مختلف باعث نارسایی کبد می‌شوند، از جمله هپاتیت B و C، بیماری کبد چرب غیر الکلی، سوء مصرف الکل و هموکروماتوز. در بسیاری از موارد، نارسایی مزمن کبدی ناشی از سیروز است. سیروز زخم کبد ناشی از آسیب مکرر یا طولانی مدت است، مانند نوشیدن الکل بیش از حد در یک دوره زمانی طولانی یا عفونت مزمن هپاتیت. همانطور که بافت اسکار جایگزین بافت سالم کبد می‌شود، کبد توانایی عملکرد خود را از دست می‌دهد. نارسایی حاد کبد اغلب ناشی از موارد زیر است:

  • عفونت‌های ویروسی مانند هپاتیت B.
  • استفاده بیش از حد از برخی داروها یا سموم، مانند استامینوفن (Tylenol®)، و استفاده از سایر داروها (از جمله آنتی بیوتیک‌های خاص، داروهای ضد افسردگی، داروهای ضد تشنج، هورمون‌های مصنوعی و داروهای ضد قارچ) و گیاهان دارویی (عصاره چای سبز و کاوا) .
  • اختلالات متابولیک (بیولوژیک) یا عروقی (رگ‌هایی که مایعات را حمل می‌کنند، مانند شریان‌ها)، مانند بیماری ویلسون و هپاتیت خود ایمنی.

علائم نارسایی کبد چیست؟

به بیان ویزیت پزشک در منزل، نارسایی کبد ممکن است سالها طول بکشد تا ایجاد شود. علائم نارسایی کبد اغلب شبیه علائم سایر شرایط پزشکی است که می‌تواند تشخیص آن را در مراحل اولیه دشوار کند. علائم بدتر می‌شوند زیرا کبد نارسایی شما همچنان ضعیف تر می‌شود. نارسایی مزمن کبد یا نارسایی کبدی که در طی سالیان متمادی رخ می‌دهد، ممکن است باعث شود علائم زیر ایجاد شوند:

  • خستگی
  • حالت تهوع
  • از دست دادن اشتها
  • اسهال
  • استفراغ خون
  • خون در مدفوع

 

 

با پیشرفت نارسایی کبد، علائم شدیدتر می‌شوند. در مراحل بعدی، علائم نارسایی کبد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • زردی (زردی پوست و چشم)
  • خستگی مفرط
  • سرگردانی ( سردرگمی و عدم اطمینان )
  • تجمع مایع در شکم و اندام‌ها (بازوها و پاها)

گاهی اوقات کبد به طور ناگهانی از کار می‌افتد که به نارسایی حاد کبدی معروف است. افراد مبتلا به نارسایی حاد کبد ممکن است علائم زیر را داشته باشند:

  • خون ریزی
  • تغییرات در وضعیت روانی
  • بوی بد
  • مشکلات حرکتی
  • از دست دادن اشتها
  • احساس عمومی ناخوشی
  • یرقان

مراحل نارسایی کبد

آسیب ناشی از بیماری کبد به گفته مشاوره تلفنی پزشک، می‌تواند در چندین مرحله ایجاد شود که به طور فزاینده‌ای بر توانایی کبد شما برای عملکرد صحیح تأثیر می‌گذارد. این مراحل به شرح زیر هستند:

التهاب

در این مرحله اولیه، کبد شما بزرگ یا ملتهب می‌شود. بسیاری از افراد مبتلا به التهاب کبد علائمی را تجربه نمی‌کنند. اگر التهاب ادامه یابد، آسیب دائمی ممکن است رخ دهد.

فیبروز

فیبروز زمانی اتفاق می‌افتد که کبد ملتهب شروع به زخم شدن می‌کند. بافت زخمی که در این مرحله ایجاد می‌شود، جای بافت سالم کبد را می‌گیرد، اما بافت اسکار نمی‌تواند همان عملکردها را انجام دهد. این می‌تواند بر توانایی کبد شما برای عملکرد بهینه تأثیر بگذارد. تشخیص فیبروز ممکن است سخت باشد زیرا علائم اغلب وجود ندارند.

 

 

سیروز

در مرحله سیروز، جای زخم شدید روی کبد شما ایجاد شده است. از آنجایی که بافت کبد سالم کمتری نیز وجود دارد، عملکرد صحیح کبد برای کبد بسیار دشوار می‌شود. در حالی که ممکن است علائم قبلا وجود نداشته باشد، اکنون ممکن است علائم بیماری کبدی را تجربه کنید.

بیماری کبدی مرحله نهایی (ESLD)

افراد مبتلا به ESLD سیروز دارند که در آن عملکرد کبد به طور چشمگیری بدتر شده است. ESLD با عوارضی مانند آسیت و انسفالوپاتی کبدی همراه است. با درمان‌هایی غیر از پیوند کبد نمی‌توان این مرحله از نارسایی کبد را درمان کرد.

سرطان کبد

سرطان به معنی رشد و تکثیر سلول‌های ناسالم است. هنگامی که سرطان در کبد ایجاد می‌شود، سرطان اولیه کبد نامیده می‌شود. اگرچه ممکن است در هر مرحله از نارسایی کبد رخ دهد، افراد مبتلا به سیروز در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان کبد هستند. برخی از علائم رایج سرطان کبد عبارتند از:

  • کاهش وزن غیر قابل توضیح
  • درد یا تورم شکم
  • از دست دادن اشتها یا احساس سیری پس از خوردن مقدار کمی غذا
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • زردی پوست و چشم (یرقان)
  • خارش پوست

تشخیص نارسایی کبد

برای تشخیص نارسایی کبد، ویزیت پزشک در منزل با گرفتن سابقه پزشکی شما و انجام معاینه فیزیکی شروع می‌کند. سپس آنها ممکن است انواع آزمایشات اضافی را انجام دهند، از جمله:

  • آزمایش خون کبد: آزمایش خون کبد سطوح پروتئین‌ها و آنزیم‌های مختلف را در خون شما ارزیابی می‌کند که می‌تواند نشانگر عملکرد کبد شما باشد.
  • سایر آزمایشات خون: پزشک شما همچنین ممکن است یک شمارش کامل خون (CBC) یا آزمایش هپاتیت ویروسی یا شرایط ژنتیکی که می‌تواند باعث آسیب کبدی شود، انجام دهد.
  • تست‌های تصویربرداری: فناوری تصویربرداری مانند سونوگرافی، سی تی اسکن یا اسکن MRI می‌تواند به پزشک کمک کند تا کبد شما را تجسم کند.
  • بیوپسی: گرفتن نمونه بافت از کبد می‌تواند به پزشک کمک کند تا ببیند آیا بافت اسکار وجود دارد یا خیر و همچنین می‌تواند به تشخیص آنچه ممکن است باعث بیماری شما شده باشد کمک کند.

 

نارسایی کبد چگونه درمان می‌شود؟

بیماری‌های کبدی و نارسایی کبد معمولاً توسط متخصصانی به نام کبد شناس درمان می‌شوند. درمان نارسایی کبد به حاد یا مزمن بودن آن بستگی دارد. برای نارسایی مزمن کبد، درمان شامل تغییراتی در رژیم غذایی و شیوه زندگی است، از جمله:

  • اجتناب از مصرف الکل یا داروهایی که می‌توانند به کبد آسیب برسانند
  • مصرف کمتر برخی غذاها از جمله گوشت قرمز، پنیر و تخم مرغ
  • کاهش وزن و کنترل عوامل خطر متابولیک، از جمله فشار خون بالا و دیابت
  • کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی (از جمله عدم افزودن نمک به غذا)

برای نارسایی حاد (ناگهانی) کبد، درمان شامل موارد زیر است:

  • مایعات داخل وریدی (IV) برای حفظ فشار خون؛
  • داروهایی مانند ملین‌ها یا تنقیه برای کمک به دفع سموم (سموم)؛
  • پایش گلوکز (قند) خون؛ در صورت کاهش قند خون، گلوکز به بیمار داده می‌شود.

همچنین ممکن است در صورت خونریزی بیش از حد، تزریق خون یا لوله تنفسی برای کمک به تنفس شما دریافت کنید. در هر دو نارسایی حاد و مزمن کبد، مشاوره پزشکی ممکن است پیوند کبد را توصیه کند. قبل از پیوند، پزشکان کاندیدهای پیوند را به طور کامل بررسی می‌کنند تا مطمئن شوند که یک عضو جدید ممکن است قبل از قرار دادن آنها در لیست انتظار عضو به آنها کمک کند.

در طی جراحی پیوند، کبد سالم از اهداکننده زنده یا فوت شده جایگزین کبد آسیب دیده بیمار می‌شود. برخی از مراکز پیوند می‌توانند کبد آسیب دیده را با بخشی از کبد سالم جایگزین کنند زیرا کبد می‌تواند بازسازی شود یا دوباره رشد کند.

 

 

 

در مورد نارسایی حاد کبد چطور؟

نارسایی حاد کبد اغلب در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان درمان می‌شود. مراقبت‌های حمایتی برای کمک به تثبیت وضعیت و کنترل هر گونه عارضه در طول درمان و بهبودی انجام می‌شود.

اگر مشکوک به مصرف بیش از حد دارو یا واکنش باشد، ممکن است داروهایی برای معکوس کردن اثرات تجویز شود. پیوند کبد نیز ممکن است برای برخی از افراد مبتلا به نارسایی حاد کبد توصیه شود.

جلوگیری از نارسایی کبد

شما می‌توانید با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی که کبد شما را شاد و سالم نگه می‌دارد، از بروز نارسایی کبد جلوگیری کنید. در اینجا چند نکته برای بهبود سلامت کبد وجود دارد که مشاوره تلفنی پزشکی آنها را توصیه می‌کنند:

  • الکل را در حد اعتدال بنوشید و هرگز داروها را با الکل مخلوط نکنید.
  • داروها را فقط در صورت نیاز مصرف کنید و هر دستورالعمل دوز را با دقت دنبال کنید.
  • بدون مشورت با پزشک خود داروها را مخلوط نکنید.
  • وزن مناسب را حفظ کنید. بین چاقی و بیماری کبد چرب ارتباط وجود دارد.
  • علیه هپاتیت A و B واکسینه شوید.
  • حتما با پزشک خود معاینات فیزیکی منظم داشته باشید تا در طی آن آزمایش خون کبد را انجام دهند.

علل نارسایی حاد کبد

همانطور که مشاوره پزشکی تلفنی بیان می‌کند، نارسایی حاد کبد به سرعت رخ می‌دهد. این می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، اگرچه در برخی موارد، ممکن است علت دقیق آن ناشناخته باشد. اما برخی از علل احتمالی که با توجه به تحقیقات به دسن آمده‌اند، عبارتند از:

  • عفونت‌های ویروسی مانند هپاتیت A، B یا E
  • مصرف بیش از حد استامینوفن (تیلنول)
  • واکنش به داروهای تجویزی مانند آنتی بیوتیک‌ها، NSAID ها یا داروهای ضد صرع
  • واکنش به مکمل‌های گیاهی، مانند ما هوانگ و کاوا کاوا
  • شرایط متابولیک، مانند بیماری ویلسون
  • شرایط خودایمنی، مانند هپاتیت خود ایمنی
  • شرایطی که وریدهای کبد را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مانند سندروم بودکیاری
  • قرار گرفتن در معرض سموم، مانند سموم موجود در مواد شیمیایی صنعتی یا قارچ‌های وحشی سمی

علل نارسایی مزمن کبد

به گفته مشاوره پزشکی، نارسایی مزمن کبد به دلیل آسیب کبدی رخ می‌دهد که در طول زمان به کندی ایجاد می‌شود. این می‌تواند منجر به سیروز شود که در آن مقدار زیادی از بافت اسکار روی کبد مانع از عملکرد صحیح اندام می‌شود. چند مثال از علل احتمالی سیروز عبارتند از:

  • عفونت مزمن هپاتیت B یا C
  • بیماری کبدی مرتبط با الکل
  • بیماری کبد چرب غیر الکلی
  • هپاتیت خود ایمنی
  • بیماری‌هایی که مجاری صفراوی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مانند کلانژیت

علائم نارسایی حاد کبد

نارسایی حاد کبد اغلب در افرادی رخ می‌دهد که از قبل بیماری کبدی ندارند. این یک اورژانس پزشکی است و افرادی که علائم منطبق با نارسایی حاد کبدی را تجربه می‌کنند باید فورا به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشند. علائم نارسایی حاد کبدی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • احساس ناخوشی
  • احساس خستگی یا خواب آلودگی
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • درد یا تورم شکم
  • زردی پوست و چشم (یرقان)
  • احساس سردرگمی یا سرگردانی

 

 

علائم نارسایی مزمن کبد

علائم نارسایی مزمن کبدی را می‌توان به علائم اولیه و علائم پیشرفته تر تقسیم کرد. علائم اولیه نارسایی مزمن کبدی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • احساس خستگی
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع یا استفراغ
  • ناراحتی یا درد خفیف شکمی

برخی از علائمی که می‌تواند نشان دهنده مراحل پیشرفته نارسایی مزمن کبد باشد عبارتند از:

  • زردی پوست و چشم (یرقان)
  • کبودی یا خونریزی آسان
  • احساس سردرگمی یا سرگردانی
  • تجمع مایع در شکم، بازوها یا پاها
  • تیره شدن ادرار
  • خارش شدید پوست

چه کسانی بیشتر در معرض خطر نارسایی کبد هستند؟

نارسایی کبد ممکن است همه افراد را در همه سن‌ها تحت تاثیر قرار دهد. اما با این وجود، برخی از افراد بیشتر از دیگران در معرض خطر نارسایی کبد قرار دارند. این افراد بیشتر از سایرین باید احتیاط کنند و با مشاوره پزشکی خود در ارتباط باشند. افرادی که بیشتر در معرض خطر نارسایی کبد هستند عبارتند از:

  • داشتن عفونت مزمن (طولانی مدت) کبدی هپاتیت B یا C.
  • نوشیدن بیش از حد الکل؛
  • داشتن شرایط پزشکی قبلی یا اکتسابی که احتمال نارسایی کبدی را بیشتر می‌کند، مانند هموکروماتوز (بدن آهن زیادی از غذا جذب می‌کند)، بیماری کبد چرب غیر الکلی (مقدار زیادی چربی در کبد، مربوط به سندرم متابولیک)، بیماری خود ایمنی (سیستم ایمنی بدن به کبد حمله می‌کند) و بیماری ویلسون (بدن نمی‌تواند مس اضافی را حذف کند).

بسیاری از افراد با درمان از نارسایی کبد بهبود می‌یابند. اگر پیوند لازم باشد، اکثر بیماران ظرف 6 ماه به فعالیت‌های روزانه خود باز می‌گردند. افرادی که پیوند دریافت کرده‌اند به مراقبت‌های پزشکی مادام العمر، از جمله داروهایی برای جلوگیری از رد عضو جدید توسط بدنشان نیاز دارند. در صورت بروز علائم نارسایی کبدی با پزشک خود تماس بگیرید یا فورا به بخش اورژانس مراجعه کنید.

نارسایی کبد در کودکان

نارسایی کبد در کودکان یک سندروم به سرعت پیشرونده و پیچیده است. میزان شیوع نارسایی کبد در کودکان، برخلاف بزرگسالان نامشخص است. اما این عارضه علت 10 الی 15 درصد از پیوندهای کبدی است که سالانه برای کودکان انجام می‌شود.

همانطور که اشاره شد، نارسایی کبد در کودکان یک بیماری پیشرونده است. بدین معنا که به سرعت پیشرفت می‌کند. کنترل و درمان این بیماری در کودکان به یک تیم حرفه‌ای و چند رشته‌ای که شامل شامل هپاتولوژیست، متخصص مراقبت‌های اورژانس و جراح پیوند کبد است، نیاز دارد.

علائم نارسایی کبد در کودکان

بیماری کبد در ایالات متحده بسیار شایع است و حداقل 30 میلیون نفر به نوعی از این بیماری را تجربه می‌کنند. در واقع، بیش از 100 نوع بیماری کبدی شناخته شده وجود دارد که هم کودکان و هم بزرگسالان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. از آنجایی که بیماری کبد طیف وسیعی از علائم را نشان می‌دهد، اغلب تشخیص آن دشوار است. اگر فرزندتان هر یک از علائم و نشانه‌های بیماری کبدی زیر را داشت، فوراً با پزشک خود صحبت کنید:

  • زردی
  • درد شکم
  • آسیت: تورم شکم
  • تغییر الگوی خواب
  • مدفوع خاکستری یا کم رنگ
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع
  • دفع خون در مدفوع و ادرار
  • افزایش وزن ضعیف
  • فشار خون پورتال و واریس
  • خارش
  • خستگی یا از دست دادن استقامت
  • استفراغ
  • استفراغ خون
  • ادرار زرد

 

نارسایی کبد؛ جمع بندی

نارسایی کبد به زمانی گفته می‌شود که کبد شما نمی‌تواند به درستی کار کند. این نارسایی امکان دارد حاد یا مزمن باشد. صرف نظر از نوع، نارسایی کبد می‌تواند یک مورد اورژانسی و تهدید کننده زندگی باشد که نیاز به مداخله پزشکی فوری دارد.

مراحل اولیه نارسایی کبد اغلب می‌تواند در طول زمان با درمان مناسب و تغییر سبک زندگی بهبود یابد. با این حال، مراحل بعدی نارسایی کبد قابل برگشت نیستند و گاهی اوقات ممکن است نیاز به پیوند کبد داشته باشند.

افرادی که بیماری کبدی در آنها تشخیص داده می‌شود اغلب در طول زندگی خود تحت نظر قرار می‌گیرند تا مطمئن شوند که وضعیت آنها بدتر نمی‌شود یا باعث آسیب بیشتر به کبد می‌شود. اگر در مورد سلامت کبد یا نارسایی کبد نگرانی دارید، حتما با مشاوره پزشکی خود صحبت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *