بیماری پیک از علائم تا درمان

  • نوشته شده توسط فاطمه مهربان
  • 14 / 12 / 1400

بیماری پیک یک اختلال مغزی است که باعث کاهش تدریجی و بدتر شدن توانایی‌های ذهنی می‌شود. این اختلال به تدریج به سلول‌های مغز آسیب می‌رساند و عملکرد آنها را از حالت طبیعی خارج کرده و در نهایت فرآیندهای شناختی مانند استدلال، حل مسئله و حافظه را مختل می‌کند.

بیماری پیک اغلب بر توانایی فرد برای استفاده و درک زبان گفتاری، نوشتاری و حتی اشاره تأثیر می‌گذارد. همچنین شخصیت، احساسات و رفتار اجتماعی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. زمانی که کاهش توانایی‌های ذهنی به اندازه‌ای شدید باشد که در توانایی فرد برای انجام فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد کند، به آن زوال عقل می‌گویند.

جالب است بدانید، بیماری پیک به افتخار آرنولد پیک، پزشکی که برای اولین بار این بیماری را در سال 1892 توصیف کرد، نامگذاری شده است. این بیماری اغلب با بیماری آلزایمر مقایسه می‌شود. با این حال، بیماری پیک از چند جهت با بیماری آلزایمر متفاوت است.

برخی از بیماری‌ها مانند بیماری آلزایمر قسمت‌های مختلف مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهند. بیماری پیک معمولاً فقط لوب‌های پیشانی و گیجگاهی مغز را درگیر می‌کند، قسمتی که از پیشانی تا گوش‌ها را در بر می‌گیرد. به همین دلیل گاهی اوقات به آن “زوال عقل فرونتومپورال” می‌گویند. بیماری پیک تنها یکی از چندین نوع زوال عقل فرونتومپورال است.

این بیماری‌ها به روش‌های مختلف به مغز آسیب می‌رسانند. تغییراتی که در مغز ایجاد می‌کنند مشخص است. هر دو بیماری باعث انقباض (آتروفی) شدید بافت مغز و مرگ سلول‌های عصبی به نام نورون می‌شوند. در بیماری پیک، نورون‌ها حاوی تجمع پروتئین غیرطبیعی به نام Pick Bodies هستند. نورون‌ها ممکن است متورم شوند، زیرا از عملکرد خود باز می‌مانند.

این تفاوت‌ها به علائم تا حدودی متفاوت برای این دو بیماری تبدیل می‌شود. از دست دادن حافظه که معمولاً اولین علامت بیماری آلزایمر است، ممکن است در بیماری Pick تا اواخر بیماری رخ ندهد. افراد مبتلا به بیماری پیک ممکن است تغییرات اولیه در خلق و خو، رفتار و استفاده از زبان و گفتار داشته باشند (آفازی).

 

 

به طور متوسط، بیماری پیک در سنین کمتری نسبت به بیماری آلزایمر رخ می‌دهد. در بیماری پیک، اولین علائم معمولاً در میانسالی، در افراد 60-40 ساله ظاهر می‌شود. با این حال، ممکن است در بزرگسالان در هر سنی رخ دهد.

متأسفانه بیماری پیک از چند جهت شبیه به بیماری آلزایمر است. بدین معنی که هر دو یک بیماری پیشرونده هستند به این معنی که علائم به مرور زمان بدتر شده و بهتر نمی‌شود. همچنین این دو بیماری به یک اندازه ویرانگر هستند و باعث کاهش تدریجی عملکردهای ذهنی و ناتوانی می‌شوند. هیچ یک از این بیماری‌ها قابل درمان نیستند.

بیماری پیک بسیار کمتر از بیماری آلزایمر شناخته شده است. این تا حدی به این دلیل است که بیماری پیک یک بیماری بسیار نادر است. همچنین، تشخیص بیماری پیک و تورم نورون در یک فرد زنده دشوار است، بنابراین بیماری پیک ممکن است تشخیص داده نشود یا اشتباه تشخیص داده شود. گاهی اوقات تصور می‌شود افراد مبتلا به بیماری پیک به بیماری آلزایمر مبتلا هستند. این در حال تغییر است زیرا متخصصان پزشکی و ویزیت پزشک در منزل در مورد بیماری پیک اطلاعات بیشتری کسب کرده‌اند.

علائم بیماری پیک چیست؟

لوب‌های پیشانی مغز منبع پاسخ و واکنش‌های عاطفی منطقی ما و روشی است که ما در پاسخ به دنیای اطراف خود عمل می‌کنیم. این ناحیه از مغز همچنین استفاده ما از گفتار و نحوه بیان زبان را در همه اشکال کنترل می‌کند. از آنجایی که بیماری پیک بیشتر این ناحیه از مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد، این عملکردهای فکری هستند که اغلب در افراد مبتلا به این بیماری غیرطبیعی هستند.

علائم بیماری پیک از فردی به فرد دیگر بسیار متفاوت است. علائم معمولاً در ابتدا بسیار جزئی هستند و به آرامی بدتر می‌شوند. میزان بدتر شدن نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت است. اولین علائم معمولاً تغییر در رفتار، خلق و خو یا شخصیت است. فرد ممکن است برخلاف حالت معمولی خود عمل کند. تغییرات رفتاری زیر نیز رایج هستند:

  • بی تفاوتی یا گوشه گیری
  • افسردگی شدید در فردی که قبلاً هرگز افسرده نشده است
  • کسل شدن یا کم رنگ شدن احساسات
  • رفتار تکانشی در یک فرد معمولا محتاط
  • بد اخلاقی، بی ادبی
  • گفتن یا انجام کارهای نامناسب در ملاء عام
  • بی تابی
  • برونگرا شدن، بسیار پرحرف شدن
  • شوخی نابجا
  • پرخاشگری
  • بی قراری
  • قضاوت ضعیف
  • پارانویا
  • خودخواهی
  • مشکل در کنار آمدن با تغییرات روتین
  • وسواس
  • رفتار کودکانه
  • تغییرات در رفتار جنسی

سایر علائم رایج در بیماری پیک شامل موارد زیر است:

 

 

 

  • مشکلات گفتاری: ممکن است فرد در یافتن کلمه مناسب مشکل داشته باشد، ممکن است کمتر صحبت کند یا کلا صحبت کردن را متوقف کند. جملات او ممکن است ناقص بوده و یا به صورت عجیبی سازماندهی داده شوند. فرد ممکن است توانایی درک زبان نوشتاری، گفتاری یا اشاره را از دست بدهد.
  • تغییر در عادات غذایی: ممکن است فرد شروع به پرخوری، با حرص غذا خوردن، خوردن مقادیر زیاد شیرینی یا نوشیدن مقادیر زیادی الکل کند. فرد بیمار همچنین امکان دارد وزن اضافه کند.
  • ضعف در توجه: ممکن است فرد در توجه، تمرکز، یا ادامه مکالمه با مشکل مواجه شود.

به یاد داشته باشید که تجربه هر یک از این علائم را بلافاصله به مشاوره پزشکی تلفنی خود اطلاع دهید.

چه چیزی باعث بیماری پیک می‌شود؟

بیماری پیک، همراه با سایر FTD ها، توسط مقادیر یا انواع غیرطبیعی پروتئین‌های سلول عصبی به نام تاو ایجاد می‌شود. این پروتئین‌ها در تمام سلول‌های عصبی شما یافت می‌شوند. اگر به بیماری پیک مبتلا هستید، اغلب در توده‌های کروی شکل تجمع می‌یابند که به نام پیک اجسام یا سلول‌های پیک شناخته می‌شوند. هنگامی که آنها در سلول‌های عصبی لوب پیشانی و تمپورال مغز شما جمع ‌شوند، باعث مرگ سلول‌ها می‌شوند. این باعث می‌شود بافت مغز شما کوچک شده و منجر به علائم زوال عقل شود.

دانشمندان و مشاوره پزشکی تلفنی  تیم ما هنوز نمی‌دانند چه چیزی باعث تشکیل این پروتئین‌های غیر طبیعی می‌شود. اما ژنتیک‌ها ژن‌های غیرطبیعی مرتبط با بیماری پیک و سایر FTD‌ها را یافته‌اند. آنها همچنین وقوع این بیماری را در اعضای خانواده مرتبط دانسته و ثبت کرده‌اند.

چه زمانی باید در مورد بیماری پیک با پزشک تماس بگیرم؟

هر گونه تغییر در رفتار، خلق و خو یا شخصیت در یک فرد میانسال ممکن است نشان دهنده یک مشکل باشد. اگر تغییر با هر یک از موارد زیر تداخل داشته باشد، بازدید از ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی و یا تماس با مشاوره پزشکی تلفنی فرد ایده خوبی است:

 

 

  • توانایی فرد در مراقبت از خود
  • توانایی فرد برای حفظ سلامت و ایمنی
  • توانایی فرد برای حفظ روابط اجتماعی
  • توانایی فرد برای کار موثر در شغل خود
  • توانایی یا علاقه فرد به شرکت در فعالیت‌هایی که از آنها لذت می‌برد
  • توانایی فرد در رانندگی یا انجام سایر وظایف پیچیده

بسیاری از بیماری‌ها می‌توانند باعث زوال عقل یا علائم شبه زوال عقل در یک فرد میانسال شوند، از جمله مشکلات پزشکی و روانی. برخی از این شرایط را می‌توان معکوس کرد، یا حداقل متوقف یا کاهش داد. بنابراین، بسیار مهم است که فرد دارای علائم به طور کامل معاینه شود و تحت نظر ویزیت پزشک در منزل قرار گیرد تا شرایط قابل درمان رد شود.

تشخیص زودهنگام این امکان را به شما می‌دهد که درمان زودتر از موعد بیماری شروع شود، زمانی که بهترین شانس برای بهبود علائم را داشته باشید. تشخیص زودهنگام همچنین به فرد آسیب‌دیده اجازه می‌دهد تا زمانی که هنوز قادر است در تصمیم‌گیری مشارکت کند، فعالیت‌ها را برنامه‌ریزی کرده و مقدمات مراقبت را فراهم کند.

بیماری پیک چگونه تشخیص داده می‌شود؟

هیچ آزمایش تشخیصی واحدی وجود ندارد که مشاوره پزشکی تلفنی شما بتواند از آن استفاده کند تا متوجه شود که آیا شما به بیماری پیک مبتلا هستید یا خیر. اما به طور کلی، پزشکان از تاریخچه پزشکی شما، آزمایشات تصویربرداری ویژه و سایر ابزارها برای ایجاد تشخیص استفاده خواهند کرد. برای مثال، مشاوره پزشکی شما ممکن است:

  • یک تاریخچه پزشکی کامل بگیرد
  • از شما می‌خواهد که تست‌های گفتاری و نوشتاری را کامل کنید
  • با اعضای خانواده شما مصاحبه کند تا در مورد رفتار شما بیشتر بداند
  • معاینه فیزیکی و معاینه دقیق عصبی را انجام دهد
  • از MRI، CT یا PET اسکن برای بررسی بافت مغز استفاده کند

آزمایشات تصویربرداری نیز می‌تواند به مشاوره پزشکی کمک کند تا شکل مغز و تغییراتی که ممکن است رخ دهد را ببیند. این آزمایش‌ها همچنین می‌توانند به پزشک کمک کنند تا سایر شرایطی که می‌توانند باعث علائم زوال عقل شوند، مانند تومورهای مغزی یا سکته مغزی را رد کند. ویزیت پزشک در منزل ممکن است آزمایش خون را برای رد سایر علل احتمالی زوال عقل تجویز کند. به عنوان مثال، کمبود هورمون تیروئید (کم کاری تیروئیدکمبود ویتامین B-12، و سیفلیس از علل شایع زوال عقل در افراد مسن هستند.

 

 

بیماری پیک چگونه درمان می‌شود؟

هیچ درمان شناخته شده‌ای وجود ندارد که به طور موثر پیشرفت بیماری پیک را کاهش دهد. مشاوره پزشکی می‌تواند درمان‌هایی را برای کمک به کاهش برخی از علائم شما تجویز کند. برای مثال، آنها ممکن است داروهای ضد افسردگی و ضد روان پریشی را برای کمک به درمان تغییرات عاطفی و رفتاری تجویز کنند. ویزیت پزشک در منزل شما همچنین ممکن است مشکلات دیگری را که می‌توانند علائم شما را بدتر کنند آزمایش کرده و درمان کند. برای مثال، آنها ممکن است شما را برای موارد زیر بررسی و درمان کنند:

  • افسردگی و سایر اختلالات خلقی
  • کم خونی که می‌تواند باعث خستگی، سردرد، بدخلقی و مشکل در تمرکز شود
  • اختلالات تغذیه‌ای
  • اختلالات تیروئید
  • کاهش سطح اکسیژن
  • نارسایی کلیه یا کبد
  • نارسایی قلبی

 

 

زندگی با بیماری پیک

چشم انداز افراد مبتلا به بیماری پیک ضعیف است. با توجه به تحقیقات انجام شده توسط مشاوره پزشکی تلفنی علائم معمولاً در طول 8 تا 10 سال پیشرفت می‌کنند. پس از شروع اولیه علائم، ممکن است چند سال طول بکشد تا تشخیص داده شود. در نتیجه، میانگین فاصله زمانی بین تشخیص و مرگ حدود پنج سال است.

در مراحل پیشرفته بیماری به مراقبت 24 ساعته نیاز خواهید داشت. ممکن است در انجام کارهای اساسی مانند حرکت کردن، کنترل مثانه و حتی بلع دچار مشکل شوید. مرگ معمولاً در اثر عوارض بیماری پیک و تغییرات رفتاری ناشی از آن اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، علل شایع مرگ عبارتند از عفونت ریه، مجاری ادراری و پوست. از ویزیت پزشک در منزل خود برای اطلاعات بیشتر در مورد وضعیت خاص و چشم انداز بلند مدت خود کمک بخواهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *