آزمایش CBC

صفحه اصلی » سلامتی . $delimiter . آزمایش CBC
انجام آزمایش خون در منزل
انجام آزمایش خون در منزل
2 دی 1396
خواندن جواب آزمایش
خواندن جواب آزمایش
6 دی 1396

درخواست آزمایش در محل


آزمایش CBC

آزمایش CBC) Count blood cell) نوعی آزمون برای شمارش سلول ‌های خون است. (گلبول سفید، گلبول قرمز و پلاکت) این آزمایش به ‌منظور کمک به تشخیص بیماری انجام می‌گردد. نام دیگر آزمایش CBC، آزمایش کامل شمارش سلول‎های خون نیز هست. آزمایش CBC جزو مطمئن‎ترین، سریع‌‌ترین و آسان‌ترین و در عین ‌حال مهم‎ترین آزمایش برای تشخیص کاهش یا افزایش تعداد سلول‌‎های خونی است. همه بیماران سرطانی با این آزمایش روبرو هستند. حتی بچه‎های خردسال به ‌دفعات برای ارزیابی وضعیت خونی آزمایش CBC را انجام می‌دهند.

آزمایش CBC نیاز به 2CC خون نیاز است. لوله آزمایش CBC حاوی سیترات EDTA است که مانع لخته شدن خون می‎گردد.

 

در آزمایش CBC پنج آیتم مهم مورد بررسی قرار می ‎گیرد که به شرح  زیر است:

  1. تعداد گلبول‎های قرمز:

این فاکتور در آزمایش خون به ‌اختصار با RBC یعنی سلول‌‌های قرمز خون نشان می‌دهند که عامل اصلی رنگ قرمز خون و اصلی‌‎ترین قسمت آن است. هموگلوبین دلیل رنگ قرمزی خون است که کمک می‌کند گلبول قرمز اکسیژن را از ریه به تمام سلول‎های بدن ارسال نماید. واحد آن به میلیون در میلی‌متر مکعب ثبت می‌شود. وظیفه این سلول‌ها تبادل بین اکسیژن و دی ‌اکسید کربن بین ریه و تغذیه‎ی بافت‎ها است. در دوران بارداری به دلیل افزایش حجم مایع خون مقدار RBC ها کمتر نشان داده می‌شود. کمبود ویتامین B12، خونریزی گوارشی، شکستن سلول‎های خونی، اختلالات و مشکلات ژنتیکی، تومورهای سرطانی و برخی مشکلات کلیوی باعث پایین آمدن مقدار گلبول‎های قرمز می‌شوند. عدد RBC نشان دهنده، مقدار گلبول‎های قرمز در یک میلی‌لیتر خون فرد است که با توجه به نوع کیت و آزمایشگاه ممکن است تغییر کند.

مقادیر طبیعی آن بین 1.6 تا 7.4 میلیون در میکرو لیتر خون است که برای کودکان این عدد مقداری بیشتر و برای خانم‌ها مقداری کمتر است. جدول زیر میزان طبیعی RBC در سنین مختلف را نشان می‌دهد که در مرد و زن کمی تفاوت دارد.

آزمایش CBC 01

عددهای بزرگتر در جدول را پلی سیتمی و مقدارهای کمتر از جدول را آنمی می‌گویند.

  1. هماتوکریت:

علامت اختصاری آن HCT است که یکی از مقادیر اندازه‎گیری گلبول قرمز است. لفظ «هم» در پزشکی به معنای آهن است و هر جا این کلمه استفاده شد گلبول قرمز هم نقش مهمی در آن فاکتور دارد. هماتوکریت درصد سلول‎های قرمز خون نسبت به حجم کل خون است و با اندازه‌گیری قسمت قرمز رسوب خون در لوله ‌آزمایش نسبت به ‌کل ارتفاع خون اندازه‌گیری می‌شود. به عنوان مثال شخصی که هماتوکریت خونش 40 است یعنی 40 درصد از حجم خونش از گلبول قرمز تشکیل‌ شده است. پرکاری تیروئیدی، نارسایی مغز استخوان، سیروز کبدی و میلوم مولتیپل باعث کاهش هماتوریت می‌شوند؛ همچنین اسهال شدید، سوختگی، از دست دادن آب زیاد، بیماری‌های انسدادی ریوی و تولید بیش‌ از حد گلبول قرمز سبب افزایش HCT می‎شوند. بیان این نکات ضروری است که مقدار هماتوکریت در صورت طبیعی بودن اندازه‎های گلبول قرمز 3 برابر هموگلوبین است و هماتوکریت را بعد از خونریزی شدید نباید اندازه‌گیری کرد. رنج طبیعی برای بانوان 37 تا 47 درصد و برای آقایان 42 تا 52 درصد است. برای مادران باردار درصد بالاتر از 33 مقدار طبیعی است. مقادیر خطر HCT بالاتر از 60 و پایین ‌تر از 15 درصد است. جدول زیر مقادیر طبیعی HCT در سنین مختلف را نشان می‎دهد.

هموگلوبین و هماتوکریت دو فاکتور مهم در تشخیص پلی سیتمی و آنمی هستند.

  1. هموگلوبین:

هموگلوبین در آزمایش CBC با علامت اختصاری HGB یا HB نشان داده می‌شود که از عناصر اصلی تشکیل ‌دهنده‌ی گلبول قرمز است. هموگلوبین، دارای آهن است و وظیفه اتصال با اکسیژن و دی ‌اکسید کربن را در داخل گلبول قرمز بر عهده دارد. رنگ قرمز گلبول قرمز نیز ناشی از وجود ماده هموگلوبین است. همان دلایل که سبب کاهش گلبول قرمز می‎شدند سبب کاهش هموگلوبین نیز می‌‌شوند بطوریکه علاوه بر آن موارد مصرف آسپرین، ایندومتاسین، آنتی‌ بیوتیک‎ها و همچنین داروهای ضد سرطان هموگلوبین خون را کاهش می‌دهند. مشکلات ریوی، نارسایی مزمن ریه، سوختگی شدید، از دست آب زیاد و مصرف داروهای از قبیل جنتامایسین و متیل دوپا سبب افزایش هموگلوبین می‌شوند. مقدار HGB در بارداری به دلیل خون‌‎سازی کمتر کاهش می‌یابد. زندگی در ارتفاعات به دلیل کمبود اکسیژن و نیاز شدید بدن به اکسیژن، افزایش هموگلوبین در بدن را در پی خواهد داشت. عدد بازه طبیعی هموگلوبین برای خانم‎ها بین 12 تا 16 گرم در هر دسی لیتر و برای آقایان بین 14 تا 18 گرم در هر دسی لیتر است. بازه عددی خطرناک هموگلوبین زیر 5 و بالای 20 است. جدول زیر مقادیر طبیعی هموگلوبین در سنین مختلف را نشان می‌دهد.

در تشخیص کم‌خونی فاکتور هموگلوبین همواره بیشتر از سایر فاکتورها مورد استفاده و بررسی قرار می‌گیرد.

  1. پلاکت‌ها:

پلاکت‌ها با علامت اختصاری PLT نشان داده می‌شوند که نشان ‌دهنده‌ی تعداد پلاکت‌ها در هر میلی ‌لیتر مکعب خون است که عدد مربوط به آن بزرگ‌ترین عدد برگه آزمایش است. پلاکت‌ها در خون دارای آنزیم‎هایی هستند که سبب انعقاد خون می‌شوند و نسبت به بقیه سلول ‌های خونی ریزترند. وظیفه اصلی پلاکت‎ها جلوگیری از خونریزی و خارج شدن گلبول قرمز از داخل رگ‎هاست. کم‌خونی و بیماری‌هایی از قبیل آرتریت روماتوئید، سرطان‌ها و بیماری‎های ژنتیکی خاص، باعث افزایش پلاکت‎ها می‌شوند. ورزش نمودن شدید و استفاده از قرص ‌های ضد بارداری باعث بالا رفتن مقدار پلاکت و در هنگام قاعدگی، مصرف استامینوفن سبب کاهش پلاکت‎ها می‌شود. مقدار طبیعی بین 150 هزارتا 400 هزار در هر میلی‌متر مکعب برای بزرگ ‌سالان است در کودکان این عدد کمی بیشتر است. بازه عددی خطرناک پلاکت زیر 50 هزار یا بیشتر از یک‌ میلیون کاملاً غیرطبیعی است.

  1. تعداد گلبول سفید:

در آزمایش CBC، علامت اختصاری آن WBC به معنی سلول‎های سفید خون است که نشان‌ دهنده‌ی گلبول‎های سفید است. گلبول‌های سفید از نظر اندازه بزرگ‎تر و از نظر تعداد کمتر از گلبول‎های سفید هستند و نقش مقابله با میکروب‌ها را در بدن به عهده ‌دارند. مشخص کردن عفونت در بدن با اندازه‌گیری مقدار گلبول سفید خون انجام می‌شود زیرا این سلول‌ها در دسته‌ی سلول‌های دفاعی بدن هستند. شمارش WBC دو جز دارد. یکی مقدار کلی این گلبول‎ها در یک میلی‌لیتر خون و جز دیگر شمارش جز به ‌جز سلول‌ها که از پنج نوع تشکیل ‌شده‌اند که هرکدام معنای خاص خود را دارد. کاهش WBC یا لکوپنی به مقدار زیر 4 هزار گفته می‌شود که ناشی از عفونت بسیار زیاد، سوء تغذیه، بیماری‎های خود ایمنی، ایدز، نارسایی‌های مغز استخوان و مسمومیت دارویی است. افزایش WBC یا لکوسیتوز به مقادیر بالاتر از 10 هزار گفته می‌شود که ناشی از استرس، تب و ضربه است. بارداری و انجام ورزش و فعالیت‌های شدید سبب افزایش گلبول سفید می‌شود. بازه طبیعی آن در کودکان بالاتر از دو سال و بزرگ ‌سالان بین 5 تا 10 هزار در هر میلی‌لیتر خون است. مقدار خطرناک WBC کمتر از 2500 و بیشتر از 10 هزار است.

گلبول‌های سفید دارای انواع مختلفی هستند، انواع گلبول سفید عبارت‌اند از: نوتروفیل‌ها، لنفوسیت‌ها، مونوسیت‎ها، ائوزینوفیل‌ها و بازوفیل.

اثرات مریضی‌ها بر آزمایش خون CBC

علل کم شدن تعداد گلبول‎های قرمز خون

  1. از دست دادن خون
  2. کم‌خونی داشتن
  3. خونریزی داشتن
  4. مشکلات مغز استخوان (به فرض مثال صدمه دیدن در هنگام پرتودرمانی کردن، سموم، فیبروز، تومور)
  5. کم شدن هورمون اریتروپوئیتین به دلیل بیماری‎های کلیوی
  6. همولیز یا تخریب گلبول‌های قرمزخون
  7. لوکمی (یکی از انواع بیماری سرطان خون)
  8. مولتیپل میلوما (یکی از انواع سرطان خون)
  9. زیاد بودن مقدار آب بدن

 

علل زیاد شدن گلبول‎های قرمز خون

  1. کم شدن فشار اکسیژن در خون
  2. مریضی‌های قلبی مادرزادی
  3. فیبروز ریوی
  4. پلی‌سیتمیِ وِرا
  5. کم شدن آب بدن
  6. مریضی‌های کلیوی همراه با زیاد شدن هورمون اریتروپوئیتین
  7. کورپولمونل (مریضی‌های قلبی ـ ریوی)

 

علل کم شدن تعداد گلبول‌های سفید خون

  1. مشکلات مغز استخوان (به طور مثال به دلیل تومور داشتن و بدخیمی یا فیبروز)
  2. وجود موادی در بدن که اثر سمی بر گلبول‎ها دارند (سایتو‌توکسیک‌ها)
  3. مریضی‎های کلاژن ـ عروقی (مثل لوپوس)
  4. مریضی‌های کبد یا طحال
  5. در برابر پرتوها بودن

 

علل زیاد شدن تعداد گلبول‎های سفید خون

  1. مریضی‌های عفونی
  2. مریضی‎های التهابی
  3. لوکمی (یکی از انواع سرطان خون)
  4. تحت فشار‌های شدید روحی ـ روانی بودن
  5. از بین رفتن بافت‎ها در بدن (به طور مثال در سوختگی‌ها)

آزمایش CBC

علل کم شدن مقدار هماتوکریت (HCT)

  1. مبتلا شدن به انواع کم‌خونـــــی
  2. از دست دادن خون
  3. صدمه دیدن و اختلالات در مغز استخوان
  4. لوکمی
  5. همولیز (از بین رفتن گلبول‌های قرمز خون)
  6. نداشتن تغذیه‌ی خوب و کافی یا کمبود بعضی مواد غذایی خاص
  7. مولتیپل میلوما
  8. زیاد شدن آب بدن
  9. رماتیسم مفصلی

 

علل زیاد شدن هماتوکریت (HCT)

  1. کمبود آب در بدن
  2. سوختگی‌ها
  3. اسهال داشتن
  4. اکلامپسی
  5. پلی‌سیتمی‌ورا
  6. دچار شوک شدن

شما می‎توانید به راحتی از طریق آزمایش آنلاین به صورت آنلاین آزمایش‎های مختلف را درخواست دهید.
جهت درخواست  اینجا کلیک کنید.

2 دیدگاه ها

  1. Jahan گفت:

    سلام
    من ازمایش سی بی سی برای ازدواج دادم
    دکتر ازمایشگاه گفت مشکوک به تالاسمی هستیم برای همین ازمایش HBA2 رو ازمون گرفت تا ببینه اجازه درمان‌داریم‌یا نه. نتیجه برای خودم دو ممیز سه و برای خانم یک ممیز چهار بود. بهمون قرص اهن اسید فولیک داد روزی دو عدد برای یک ماه
    به چند نفر متخصص ازمایشمون رو نشون دادیم هرکس یه جیزی میگه. یکی میگه کم خونیم با قرص حل میشه. یکی میگه فروس سولفات. یکی میگه فیفول. یکی میگه ازمایش فرنتین. یکی میگه شماها تالاسمی الفا یا بتا مشابه دارید
    خیییییییلی نگرانیم و استرس داریم
    خواهش میکنم کمک کنید و نظر خودتونو بگید
    ارقام و اعداد ازمایش رو هم همه رو دارم
    اگر نیاز هست بفرستم و نظر بدید که ایا ما وااااقعا کم خونیم و با قرص حل میشه و یا واقعا کم خون نیستیم و باید بریم ژنتیک

    • مدیر آزمایشگاه گفت:

      دوست عزیز سلام تست ژنتیک هیچ ربطی به مشکل شما نداره شما کم خونی دارین وقتی دو نفرتون مینور باشین قبل از ازدواج این کم خونی باید برطرف بشه حالا با قرص یا تغذیه مناسب .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × دو =