علت ها و درمان سوزش ادرار

  • نوشته شده توسط فاطمه مهربان
  • 28 / 10 / 1400

احساس سوزش بعد از ادرار کردن و یا در حین آن همیشه به دلیل عفونت نیست. گاهی اوقات، این علامت ممکن است علت دیگری داشته باشد. علت بروز عفونت دستگاه ادراری (UTI) معمولاً باکتری‌های بدن است نه یک عامل خارجی مانند عفونت. به عنوان مثال، باکتری‌های روده می‌توانند این بیماری را در مثانه، مجرای ادرار یا کلیه‌ها ایجاد کنند. برخی از بیماری‌های کمتر رایج نیز می‌توانند باعث احساس سوزش ادرار در زمانی که عفونت وجود ندارد، شوند. این مقاله به علل کمتر شایع علائم مشابه UTI می پردازد و توضیح می‌دهد که چه زمانی باید به دنبال کمک پزشکی باشید.

علل سوزش ادرار

شرایطی که بر مثانه یا قسمت‌های مجاور بدن تأثیر می‌گذارد می‌تواند باعث سوزش ادرار شود. پزشکان همچنین ممکن است به سوزش ادرار به عنوان ادرار دردناک اشاره کنند. دلایل بالقوه متعددی برای این علامت وجود دارد و بسیاری از آنها قابل درمان هستند.

افراد مبتلا به سوزش ادرار باید مشاوره پزشکی خود را از علائم دیگری که تجربه می‌کنند آگاه کنند. اگر این موارد مربوط به ادرار دردناک باشد، می‌تواند به پزشکان در تشخیص و توصیه درمان مناسب کمک کند. علت ها و درمان سوزش ادرار عبارتند از:

 

 

بیماری تنگی مجرای ادرار

آسیب یا عفونت می‌تواند باعث بیماری تنگی مجرای ادرار شود. تنگی به معنای محدودیت یا باریک شدن است که در صورت انسداد یا گرفتگی جزئی مجرای ادرار اتفاق می‌افتد. بیماری تنگی مجرای ادرار در مردان شایع‌تر است، زیرا مجرای ادرار آنها طولانی‌تر از زنان است. این وضعیت همیشه دلیل واضحی ندارد. مجرای ادرار ممکن است به دلایل زیر مسدود یا باریک شود:

  • عفونت مقاربتی (STI)
  • آسیب به مجرای ادرار به دلیل ضربه یا فشار
  • ورم
  • عمل جراحي
  • استفاده اخیر از کاتتر

به گفته مشاوره تلفنی پزشکی؛ در کنار احساس سوزش، بارزترین علامت کاهش جریان ادرار است. این مشکل معمولاً پس از بهبودی آسیب یا درمان یک STI از بین می‌رود. در غیر این صورت ممکن است جراحی برای از بین بردن انسداد و باریک شدن مجرای ادرار لازم باشد.

سندرم مثانه دردناک

سندرم مثانه دردناک وضعیتی است که باعث درد مزمن می‌شود، اغلب بدون دلیل واضح این اتفاق می‌افتد. این می‌تواند در کنار سایر شرایط طولانی مدت مانند فیبرومیالژیا، سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یا ولوودینیا رخ دهد. این سندروم در زنان بیشتر از مردان است. علاوه بر احساس سوزش پس از ادرار و یا در حین آن، علائم دیگر عبارتند از درد مثانه، حساس شدن ناحیه لگن و نیاز به دفع بیشتر.

سندرم مثانه دردناک می‌تواند حضور در اجتماع (خارج شدن از خانه) و خوابیدن را برای فرد دشوارتر کند. همچنین ممکن است باعث درد در هنگام رابطه جنسی شود. در حال حاضر هیچ درمانی برای سندرم مثانه دردناک وجود ندارد، اما هدف از درمان کاهش علائم است. گزینه‌های درمانی شامل فیزیوتراپی، تمرین مثانه، تغییر شیوه زندگی و دارو می‌باشند. این سندروم که به عنوان سیستیت بینابینی نیز شناخته می‌شود ممکن است علائم زیر را ایجاد کند:

  • فشار در ناحیه مثانه
  • درد هنگام مقاربت
  • درد در ناحیه فرج یا واژن
  • درد در کیسه بیضه
  • ادرار مکرر که ادرار کمی تولید می‌کند

 

 

پروستاتیت

پروستاتیت که التهاب غده پروستات است، مردان را مبتلا می‌کند و اغلب ممکن است دردناک باشد. به گفته ویزیت پزشک در منزل؛ عفونت باکتریایی یک علت احتمالی برای بروز این عارضه است، اما آسیب، تنش عضلانی یا سنگ‌های پروستات نیز می‌تواند مسئول پروستاتیت باشد. آسیب یا عفونت می‌تواند باعث تورم در اطراف پروستات شود که می تواند بر اعصاب تاثیر بگذارد و منجر به درد شود.

پزشکان معمولا عفونت‌ها را با آنتی بیوتیک درمان می‌کنند. درمان علل دیگر می‌تواند شامل داروهای ضد درد و ماساژ پروستات باشد که یک نوع ماساژ تخصصی برای تخلیه مایعات و کاهش فشار است.

سنگ کلیه

در برخی موارد، سنگ کلیه می‌تواند باعث سوزش ادرار شود. سنگ کلیه به طور معمول باعث مسدود شدن مجرای ادرار و در نهایت سوزش ادرار در زمان تخلیه مثانه می‌شود. سنگ‌های کوچک کلیه از طریق ادرار از بدن خارج می‌شوند و این می‌تواند دردناک باشد. علائم دیگر شامل وجود خون در ادرار، درد در دو طرف کمر، تهوع یا استفراغ و ادرار کدر یا بد بو است.

علل احتمالی سنگ کلیه شامل مصرف نمک و شکر زیاد در رژیم غذایی، چاقی و ننوشیدن آب کافی است. فرد می‌تواند آب بیشتری بنوشد تا سنگ کلیه را از بدن خارج کند، اما اگر سنگ کلیه بسیار بزرگ باشد یا باعث عفونت شود، ممکن است جراحی لازم باشد.

عفونت ادراری

عفونت دستگاه ادراری (UTI) زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری‌های اضافی در جایی از دستگاه ادراری تجمع کنند. این قسمت از بدن از کلیه‌ها به مثانه و مجرای ادرار می‌رود که ادرار را به سمت خارج از بدن هدایت می‌کند. فرد مبتلا به عفونت ادراری ممکن است علائم دیگری مانند موارد اشاره شده در زیر را داشته باشد:

  • نیاز به ادرار مکرر
  • دفع ادرار کدر یا خونی
  • تب
  • ادرار بدبو
  • درد در پهلو و پشت

 

 

عفونت مقاربتی

عفونت‌های مقاربتی (STIs)، مانند کلامیدیا، سوزاک و تبخال، همگی می‌توانند بر دستگاه ادراری و ایجاد سوزش ادرار تأثیر بگذارند و منجر به درد هنگام ادرار شوند. علائم ممکن است بسته به نوع STI متفاوت باشد. به عنوان مثال، تبخال به طور معمول باعث ایجاد ضایعات تاول مانند در ناحیه تناسلی می‌شود.

کیست‌های تخمدان

مانند سنگ کلیه، کیست تخمدان نمونه ای از این است که چگونه چیزی خارج از مثانه می‌تواند روی آن فشار بیاورد و باعث سوزش ادرار شود. کیست‌های تخمدان می‌توانند روی یک یا هر دو تخمدان که در دو طرف مثانه قرار دارند ایجاد شود. افراد مبتلا به کیست تخمدان ممکن است موارد زیر را تجربه کنند:

حساسیت شیمیایی

مشاوره پزشکی تلفنی بدین صورت توضیح می‌دهد؛ گاهی اوقات، مواد شیمیایی که خارج از بدن هستند، مانند عطرها، می‌توانند بافت‌های بدن را تحریک کنند. هنگامی که فرد ادرار می‌کند، این تحریک ممکن است بیشتر قابل توجه باشد و امکان دارد درد یا سوزش ایجاد شود. محصولاتی که می‌توانند باعث حساسیت شیمیایی و در نهایت سوزش ادرار شوند عبارتند از:

  • صابون‌ها
  • دستمال توالت معطر
  • روان کننده‌های واژن
  • فوم‌های ضد بارداری

افرادی که به محصولات شیمیایی واکنش نشان می‌دهند ممکن است متوجه علائم زیر شوند:

  • ورم
  • سرخی
  • خارش
  • سوزش
  • تحریک پوست در ناحیه تناسلی یا اطراف آن

 

 

عفونت یا تحریک واژن

این مورد همچنین به عنوان واژینیت یا واژینوز شناخته می‌شود، عفونت واژن می‌تواند به دلیل رشد بیش از حد باکتری‌ها یا مخمرها رخ دهد. یک STI به نام تریکومونیازیس نیز می‌تواند باعث عفونت واژن شود. علائم زیر ممکن است همراه با سوزش ادرار رخ دهد:

  • ترشحات بدبو یا غیرمعمول واژن
  • تحریک واژن
  • درد هنگام مقاربت
  • خونریزی واژینال که معمولاً خفیف است

دارو

برخی از داروها، از جمله داروهایی که ویزیت پزشک در منزل برای درمان سرطان مثانه تجویز می‌کند، ممکن است بافت‌های مثانه را تحریک و ملتهب کنند. این اغلب می‌تواند باعث درد هنگام ادرار شود. اگر فردی داروی جدیدی را شروع کرده است و هنگام ادرار کردن شروع به احساس درد یا سوزش می‌کند، باید با پزشک خود تماس بگیرد و بپرسد که آیا این علامت ممکن است از عوارض جانبی دارو باشد یا خیر. آنها نباید بدون مشورت با پزشک خود به تنهایی مصرف دارو را قطع کنند. سایر علائمی که ایجاد می‌شوند، بر اساس نوع دارو متفاوت است.

سرطان مثانه

سرطان مثانه زمانی رخ می‌دهد که سلول‌های سرطانی در مثانه شروع به رشد کنند. احساس درد یا سوزش در هنگام ادرار کردن معمولاً از علائم اولیه این بیماری نیست. در عوض، فرد معمولاً متوجه خون در ادرار خود می‌شود. سایر علائم احتمالی سرطان مثانه عبارتند از:

سایر علل سوزش ادرار

گاهی اوقات، فردی که پس از ادرار کردن احساس سوزش می‌کند ممکن است علائم دیگری نیز داشته باشد. این موارد می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • نیاز به دفع بیشتر ادرار کردن
  • درد در مثانه، کلیه‌ها یا مجرای ادرار
  • کاهش جریان در هنگام ادرار کردن
  • فوریت ادرار یا نیاز ناگهانی به ادرار کردن
  • خارش یا سوزش

اگر فرد به ویزیت پزشک در منزل مراجعه کند، باید وی را از علائم اضافی برای کمک به تشخیص آگاه کند.

تفاوت سوزش ادرار در مردان و زنان

مردان و زنان هر دو ممکن است در هنگام ادرار سوزش یا درد را تجربه کنند و علت آن ممکن است وابسته به آناتومی باشد. به عنوان مثال، مجرای ادرار زنانه کوتاهتر از مردان است. در نتیجه، باکتری‌ها اغلب می‌توانند راحت‌تر وارد مثانه شوند، که در نهایت منجر به UTI شود.

یک فرد می تواند با مشاوره پزشکی تلفنی خود در مورد خطرات سوزش ادرار بر اساس جنسیت و همچنین سابقه پزشکی خود صحبت کند.

چگونه علت سوزش ادرار تشخیص داده می‌شود؟

پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی فرد می‌پرسد. آنها ممکن است علائم تب را بررسی کنند یا آزمایش UTI را انجام دهند تا علت آن را رد کنند. رایج ترین آزمایش برای برخی از علل سوزش درمان مانند عفونت مجرای ادراری شامل گرفتن نمونه ادرار است. آزمایش نمونه برای باکتری‌ها و گلبول‌های سفید می‌تواند نشان دهد که آیا بدن در حال مبارزه با عفونت است یا خیر.

آزمایش‌های تصویربرداری نیز می‌توانند با ارائه تصویری از دستگاه ادراری و آشکار کردن هرگونه مشکل، مانند انسداد یا آسیب، کمک کنند. مشاوره پزشکی تلفنی همچنین ممکن است از سیستوسکوپ استفاده کند که دوربینی روی یک لوله بلند و نازک است. این دستگاه به آن‌ها اجازه می‌دهد تا به دنبال علائم عفونت داخل مجرای ادرار و مثانه باشند.

درمان سوزش ادرار

پیدا کردن علت اصلی سوزش ادرار اولین قدم است. درمان بسته به تشخیص متفاوت است. در حالی که فرد منتظر است تا به پزشک مراجعه کند، می‌تواند ناراحتی خود را در خانه با موارد زیر کاهش دهد:

  • نوشیدن زیاد مایعات شفاف
  • اجتناب از کافئین و الکل
  • نوشیدن یک نوشیدنی بی کربنات سدیم یا سیترات پتاسیم
  • مصرف ایبوپروفن
  • پوشیدن لباس زیر نخی
  • اجتناب از تأخیر در دفع ادرار

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر احساس سوزش هنگام ادرار کردن بیش از چند روز طول بکشد یا اگر این علائم را نیز داشته باشد، باید به دنبال مشاوره پزشکی باشد:

  • خون در ادرار
  • تب
  • درد در قسمت پایین کمر

اینها می‌توانند علائم بیماری های جدی تری مانند عفونت کلیه باشند. افراد مسن، کودکان و زنان باردار در صورت داشتن علائم ی که در بالا اشاره شد و یا هر نشانه دیگری که با سوزش ادرار همراه است، باید به پزشک مراجعه کنند.

همچنین توصیه می‌شود در صورت بازگشت علائم پس از درمان یا تکرار عفونت ادراری، به مشاوره تلفنی پزشکی خود اطلاع دهید.

 

 

سوزش ادرار؛ جمع‌بندی

احساس سوزش در هنگام ادرار کردن معمولاً بدین معناست که در جایی از دستگاه ادراری مشکلی وجود دارد. بیماری تنگی مجرای ادرار، پروستاتیت و سنگ کلیه و… از علل احتمالی این علامت هستند و همگی قابل درمان هستند. درمان اغلب می‌تواند علائم علتی که منجر به سوزش ادرار شده را کاهش دهد.

اگر مشکل بیش از چند روز طول بکشد، توجه به علائم دیگر و صحبت کردن با مشاوره پزشکی می‌تواند برای فرد مفید باشد. اگر عفونت ادراری وجود داشته باشد، اکثر افراد پس از درمان در خانه یا با آنتی بیوتیک بهبود می‌یابند. برخی از افراد UTI مکرر را تجربه می‌کنند و ممکن است نیاز به مصرف منظم دارو داشته باشند.

5 دیدگاه ها

  1. من گفت:

    سلام
    چرا بعد از دفع ادرار بعد از چند دقیقه دیگه بازم سوزش ادرار پیش میاد و باید ادرار که مقدار کمی هست رو دوباره دفع کنی .وگرنه سوزش شدیدتر میشه

    • mehraban گفت:

      با سلام و احترام
      نفرمودید آقا یا خانم هستید،چند سال دارید و علایم دیگری هم هست یا خیر اما احتمال عفونت ادراری ممکن هست مطرح باشد.بهتر است مشاوره تلفنی داشته باشید.

  2. من گفت:

    راه درمان خانگی با دارو گیاهی چطور هست؟؟؟
    راه داروهای شیمیایی چطور؟؟

  3. Setareh گفت:

    سلام
    پسر من هر چند وقت یک بار در ناحیه ادرار احساس سوزش میکنه بعد از اینکه ادرارش تموم میشه باز سوزش میگیره و فکر میکنه اگه باز دستشویی بره خوب میشه ولی درست نمیشه .پسرم ۱۰ سالش هست ممنون میشم اگه راهنماییم کنین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *