آزمایش کلسیتونین calcitonin

  • نوشته شده توسط سمانه نصیری
  • 09 / 12 / 1399

آزمایش calcitonin چیست؟

این آزمایش میزان کلسیتونین خون شما را اندازه‌گیری می‌کند. کلسیتونین هورمونی است که توسط تیروئید شما تولید می‌شود. تیروئید یک غده کوچک پروانه‌ای شکل است که در نزدیکی گلو قرار دارد. کلسیتونین به کنترل نحوه استفاده بدن از کلسیم کمک می‌کند. آزمایش کلسیتونین را ممکن است با نام‌های دیگری از قبیل تیروکلسیتونین، CT، کلسی تونین انسانی و hCT بشناسید. کلسیتونین یک نوع نشانگر تومور است (به شناسایی یا رد کردن تومورها در بدن کمک می‌کند). تومور مارکرها موادی هستند که توسط سلول‌های سرطانی یا سلول‌های طبیعی در پاسخ به سرطان در بدن ساخته می‌شوند.

اگر مقدار زیادی کلسیتونین در خون یافت شود، ممکن است نشانه‌ای از نوعی سرطان تیروئید به نام سرطان تیروئید مدولاری (MTC) باشد. سطوح بالا همچنین ممکن است نشانه بیماری‌های دیگر تیروئید باشد که می‌تواند شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به MTC قرار دهد. این بیماری‌ها عبارت‌اند از:

هیپرپلازی سلول C، شرایطی که باعث رشد غیرطبیعی سلول‌های تیروئید می‌شود.

نئوپلازی غدد درون ریز نوع 2 (MEN 2)، یک بیماری نادر و ارثی است که باعث رشد تومورها در تیروئید و سایر غدد در سیستم غدد درون ریز می‌شود. سیستم غدد درون ریز گروهی از غدد است که انواع مختلف عملکردها را کنترل می‌کند، از جمله نحوه استفاده و سوزاندن انرژی بدن (متابولیسم).

چر از آزمایش calcitonin کلسیتونین استفاده می‌شود؟

آزمایش کلسیتونین اغلب برای موارد زیر استفاده می‌شود:

 

  • به تشخیص هایپرپلازی سلول C و سرطان تیروئید مدولاری کمک می‌کند
  • متوجه می‌شوید که آیا درمان سرطان تیروئید مدولاری موثر است یا خیر
  • متوجه می‌شوید که آیا سرطان تیروئید مدولاری پس از درمان دوباره بازگشته است یا خیر
  • غربالگری و زیرنظر داشتن وضعیت سلامتی افرادی که از نظر خانوادگی سابقه ابتلا به بیماری نئوپلازی غدد درون ریز نوع 2 (MEN 2) دارند.

سابقه خانوادگی این بیماری می‌تواند شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان تیروئید مدولاری قرار دهد.

چرا به انجام آزمایش calcitonin نیاز است؟

ممکن است به این آزمایش احتیاج داشته باشید اگر:

  • تحت درمان سرطان تیروئید مدولاری هستند. این آزمایش می‌تواند نشان دهد که آیا درمان موثر است یا خیر.
  • درمان را تکمیل کنید تا ببینید آیا سرطان دوباره عود کرده است یا خیر.
  • سابقه خانوادگی MEN 2 داشته باشید.

همچنین اگر به سرطان مبتلا نشده‌اید، اما علائم بیماری تیروئید را دارید، ممکن است به این آزمایش نیاز داشته باشید. این علائم شامل موارد زیر هستند:

  • وجود یک توده در جلوی گردن شما
  • غدد لنفاوی متورم در گردن شما
  • درد در گلو و یا گردن
  • مشکل در بلع
  • تغییر صدا مانند گرفتگی صدا

در طول آزمایش calcitonin چه اتفاقی می‌افتد؟

یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی با استفاده از یک سوزن کوچک نمونه خون را از رگ بازوی شما می‌گیرد. پس از قرار دادن سوزن، مقدار کمی خون در لوله آزمایش یا ویال جمع آوری می‌شود. وقتی سوزن داخل یا بیرون رگ شما می‌شود، ممکن است کمی احساس سوزش یا ناراحتی کنید. این آزمایش معمولاً کمتر از پنج دقیقه طول می‌کشد.

آیا برای آماده شدن به منظور انجام آزمایش کلسیتونین calcitonin باید کاری انجام دهم؟

ممکن است لازم باشد چند ساعت قبل از آزمایش کلسیتونین روزه بگیرید (نه بخورید و نه بنوشید). در صورت نیاز به روزه گرفتن و دستورالعمل‌های خاصی که باید رعایت کنید، ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی به شما اطلاع می‌دهد.

آیا آزمایش calcitonin  کلسیتونین خطری دارد؟

خطر بسیار کمی برای انجام آزمایش خون کلسیتونین  وجود دارد. ممکن است در نقطه‌ای که سوزن در آن قرار داده شده‌اند، احساس درد یا کبودی کنید، اما اکثر این علائم به سرعت از بین می‌روند.

 

نتایج آزمایش calcitonin کلسیتونین به چه معناست؟

اگر سطح کلسیتونین شما بالا بود، ممکن است به این معنی باشد که شما مبتلا به هیپرپلازی سلول C یا سرطان تیروئید مدولاری هستید. اگر در حال حاضر تحت درمان این نوع از سرطان تیروئید هستید، سطوح بالای آن ممکن است به این معنی باشد که درمان موثر واقع نشده است یا سرطان پس از درمان مجدداً عود یا متاستاز کرده است. انواع دیگر سرطان، از جمله سرطان‌های سینه، ریه و لوزالمعده نیز می‌توانند باعث افزایش سطح کلسیتونین شوند.

اگر سطح کلسیتونین در بدن شما بالا بود، احتمالاً قبل از اینکه ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی بتواند تشخیص دهد، به آزمایشات بیشتری نیاز خواهید داشت. این آزمایشات ممکن است شامل اسکن تیروئید و یا بیوپسی باشد. اسکن تیروئید یک آزمایش تصویربرداری است پزشک با انجام آن و با استفاده از امواج صوتی به غده تیروئید دید کافی و واضحی داشته باشد. بیوپسی روشی است که در آن ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی یک قطعه کوچک از بافت یا سلول‌ها را برای آزمایش خارج می‌کند.

اگر سطح کلسیتونین شما پایین بود، ممکن است به این معنی باشد که درمان سرطان شما موثر واقع شده است یا بعد از درمان عاری از سرطان هستید و سرطان به طور کامل از بین رفته است.

آیا چیز دیگری وجود دارد که باید در مورد آزمایش کلسیتونین calcitonin بدانم؟

اگر تحت درمان سرطان مدولاری تیروئید قرار گرفته‌اید، احتمالاً به طور منظم آزمایش می‌شوید تا پزشک متوجه شود که آیا درمان موفقیت آمیز بوده است یا خیر.

همچنین اگر سابقه خانوادگی نئوپلازی غدد درون ریز نوع 2 دارید، ممکن است لازم باشد به طور منظم نیز آزمایش دهید. آزمایش می‌تواند به تشخیص هیپرپلازی سلول C یا سرطان تیروئید مدولاری در اسرع وقت کمک کند. وقتی سرطان زود تشخیص داده شود، درمان آن آسان تر است.

محدوده طبیعی کلسیتونین در آزمایش

مقدار نرمال کلسیتونین کمتر از 10 pg/ml است. زنان و مردان می‌توانند مقادیر طبیعی متفاوتی داشته باشند. همچنین در اغلب اوقات مردان دارای مقادیر بیشتری از سطح کلسیتونین هستند.

گاهی اوقات، سطح کلسیتونین در خون پس از تجویز دارویی که تولید کلسیتونین را تحریک می‌کند، چندین بار بررسی می‌شود.

آزمایشگاه‌های مختلف روش‌های مختلفی برای آزمایش و اندازه‌گیری میزان کلسیتونین دارند، بنابراین نتایج و محدوده طبیعی ممکن است متفاوت باشد.

 

نتایج غیرعادی آزمایش calcitonin کلسیتونین به چه معناست؟

سطح بالاتر از حد معمول کلسیتونین در آزمایش ممکن است نشان دهنده:

  • انسولینوم
  • سرطان ریه
  • سرطان مدولاری تیروئید (شایع ترین)
  • ویپوما

افرادی که بیماری کلیوی دارند، سیگاری هستند و وزن بدن بالاتری دارند ممکن است سطح کلسیتونین بالاتری داشته باشند.

ریسک‌های مرتبط با آزمایش کلسیتونین کدامند؟

اندازه وریدها و عروق از فردی به فرد دیگر و درواقع از بدنی به بدن دیگر متفاوت است. ممکن است در هنگام گرفتن نمونه خون از برخی افراد مشکلاتی وجود داشته باشد. البته لازم است بدانید، این یک آزمایش پرخطر نیست، اما ممکن است برخی عوارض جزئی در موارد نادر ایجاد شود:

  • خون ریزی بیش از حد
  • غش یا احساس سبکی سر
  • هماتوم
  • عفونت

داروی کلسیتونین و عوارض جانبی آن:

ممکن است پزشک برخی مکمل‌ها را به شما توصیه کند. اگر برای افزایش سطح کلسیتونین خود دارویی را تزریق می‌کنید، ممکن است عوارض جانبی زیر را تجربه کنید:

  • کمی گرما، قرمزی، خارش یا احساس گزگز
  • حالت تهوع
  • از دست دادن اشتها
  • دل درد
  • استفراغ
  • بثورات پوستی یا خارش
  • افزایش ادرار، به ویژه در شب
  • چشم درد
  • تورم در پاهای شما
‍‍