هورمون بتا (Free BhCG)

  • نوشته شده توسط مدیر سایت
  • 30 / 05 / 1399

نقش هورمون بتا (BTHCG)

  • تشخیص بارداری و مانیتور کردن بیمار در دوره بارداری
  • مانیتور کردن بیماری‌های تروفوبلاستیک (trophoblastic disease) و تومورهای سلول نطفه (germ cell tumor) و ارزیابی میزان اثربخشی درمان در این بیماران
  • تست کیفی hCG برای تایید یا رد بارداری
  • تست کمی hCG برای اندازه گیری مقدار hCG موجود در خون
  • تست کمی hCG برای تشخیص بارداری خارج از رحمی و نیز نظارت بر وضعیت بیمار پس از سقط جنین. پس از سقط جنین، سطح hCG خون در آزمایشات متوالی کاهش می یابد.

زمان تشخیص بارداری با هورمون بتا

10 روز پس از به تعویق افتادن قاعدگی، افزایش سطح hCG در خون قابل اندازه گیری است و می‌توان از این تست به منظور تایید یا رد وقوع بارداری استفاده نمود. با بعضی از روش ها می‌توان افزایش سطح hCG را در هفته اول بارداری نیز اندازه گیری کرد.

نمونه مناسب برای تشخیص هورمون بتا

نمونه خون سیاهرگی و یا نمونه ادرار اول صبح می‌تواند برای تشخیص هورمون بتا استفاده شود.

آمادگی برای انجام آزمایش تشخیص هورمون بتا

برای نمونه خون رعایت شرایط خاصی لازم نیست. پیش از انجام تست ادرار لازم است از نوشیدن مایعات زیاد پرهیز شود، زیرا رقیق شدن بیش از حد ادرار می تواند سبب نتیجه ی منفی کاذب شود.

هدف از انجام آزمایش

هدف از انجام این آزمایش اندازه گیری مقدار هورمون hCG موجود در خون است. hCG پروتئینی است که در زنان باردار توسط جفت تولید می‌شود. تست بارداری یک آزمایش اختصاصی است که نتیجه مثبت آن می‌تواند بارداری را تایید نماید. این هورمون ۱۰-۷ روز پس از عقب افتادن قاعدگی یعنی زمانی که سلول بارور شده در رحم کاشته شده، در خون قابل شناسایی است. در هفته‌های اول بارداری، وجود هورمون hCG  جهت حفظ عملکرد جسم زرد (Corpus luteum) ضروری است.

تولید hCG در طول سه ماهه ی اول بارداری (8 تا 10 هفته نخست) به طور پیوسته افزایش می‌یابد و در حدود هفته ۱۰ بارداری به اوج خود می‌رسد. پس از آن و در طول دوره بارداری سطح hCG به آهستگی کاهش می‌یابد. پس از زایمان و گذشت چند هفته از خاتمه بارداری، هورمون hCG در خون دیگر قابل اندازه‌گیری نخواهد بود.

تفسیر نتیجه آزمایش هورمون بتا خون

hCG به طور طبیعی در خون زنان غير باردار، غیر قابل اندازه گیری است. در اوایل دوره بارداری سطح hCG خون، به طور متوسط با گذشت هر ۳-۲ روز، دو برابر می‌شود. سرعت دو برابر شدن hCG در اوایل دوره بارداری که خارج از رحم رخ می‌دهد، کندتر است. اگر بارداری در خطر از بین رفتن باشد، سرعت افزایش hCG کندتر شده و حتی ممکن است سطح hCG کاهش یابد.همچنین سطح hCG پس از سقط جنین به سرعت کاهش می‌یابد.

اگر سقط جنین رخم دهد، اما hCG به سطح پایه کاهش پیدا نکند، نشان دهنده باقی ماندن بافت‌های مولد hCG در بدن زن باردار است و کاهش سطح hCG در طول دوره درمان سرطان تروفوبلاستیک، به این معنا است که سرطان به خوبی به درمان پاسخ می‌دهد و به عكس عدم کاهش یا افزایش سطح hCG در طول دوره درمان، نشان دهنده عدم پاسخ به درمان است و افزایش سطح hCG پس از پایان دوره درمان، معمولا به معنای عود – بازگشت – بیماری است.

عوامل مداخله کننده در آزمایش بتا

عواملی که موجب نتیجه منفی کاذب در تست hCG می‌شوند عبارتند از:

  • انجام زود هنگام تست (hCG ) پیش از این که سطح هورمون در اثر بارداری به میزان قابل اندازه گیری در خون افزایش یافته باشد، ممکن است باعث منفی شدن کاذب تنيجه آزمایش شود.
  • در صورت رقت بالای نمونه ادرار، تست hCG ادرار ممکن است نتیجه منفی کاذب بدهد؛ بنابراین پیش از انجام آزمایش hCG ادراری باید از نوشیدن آب زیاد پرهیز نمود.
  • مصرف بعضی از داروها مانند پرومتازین (نوعی آنتی هیستامین) و داروهای مدر می‌تواند موجب نتیجه منفی کاذب در تست hCG ادرار شود.

عواملی که موجب نتیجه ی مثبت کاذب در تست hCG ادرار می‌شوند، عبارتند از:

  • وجود پروتئین با خون در ادرار
  • مصرف داروهای ضد تشنج، داروهای آنتی پارکینسون، داروهای خواب آور و آرام بخش
  • بعضی از ترکیبات می‌توانند در تست hCG ادرار تأثیر بگذارند، از جمله بعضی از انواع آنتی بادی‌ها.