سلنیوم Selenium

  • نوشته شده توسط مدیر سایت
  • 02 / 06 / 1399

سلنیوم یک عنصر کمیاب و جز ساختمان گلوتاتیون پروکسیداز ویدوتیرونین دیدیناز است. این عنصر دارای یک نقش محافظتی در کارسینوژنز و بیماری‌های قلبی عروقی است. سطوح پایین سلنیوم یک عامل خطر برای کاردیومیوپاتی پس از زایمان به نظر می‌رسد.

فقدان ساده سلنیوم به صورت سفید شدن بستر ناخن، ضعف دردناک عضلانی، دپیگمانته شدن مو و ناخن و افزایش ترانس آمینازهای خون ظاهر می‌شود. غده تیروئید نیز از سلنیوم برای تولید هورمون T4 استفاده می‌کند، همچنین سلنیوم در تبدیل هورمون T4 به هورمون T3 نقش مهمی دارد و یکی از دلایلی که امروزه کم کاری تیروئید به ویژه در بانوان بسیار شایع شده است، کمبود عناصر ید و سلنیوم در برنامه غذایی افراد می‌باشد.

یک مطالعه جدید منتشر شده در مجله Clinical Nutrition نشان داده است که خطر ابتلا به سرطان کبد در افرادی که سطوح سلنیوم در خونشان پایین است، بالاتر از سایر افراد می‌باشد. سیستم ایمنی برای فعالیت صحیح نیازمند عناصر سلنیوم، روی، ویتامین C، ویتامین E و سایر مواد مغذی می‌باشد. سلنیوم باعث استفاده بهینه از ویتامین E شده که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن ایفا می‌کند.

چه چیزی در بررسی سلنیوم آزمایش می‌شود؟

این آزمایش میزان سلنیوم در سرم، پلاسما را اندازه‌گیری می‌کند. سلنیوم یک عنصر کمیاب ضروری با عملکردهای مهم در سراسر بدن است. سلنیوم دارای چندین نقش مهم از جمله سنتز و متابولیسم هورمون‌های تیروئید، عملکرد سیستم ایمنی بدن و فرایندهای آنتی اکسیدانی است. سلنیوم در بسیاری از غذاها یافت می‌شود اما بیشترین مقدار در آجیل، غذاهای دریایی، کلیه و گوشت است.

محتوای سلنیوم برنج و غلات بسته به منطقه جغرافیایی متفاوت است زیرا برخی از خاک‌ها (ایالت متحده) دارای مقدار زیادی سلنیوم هستند در حالی که برخی دیگر (نیوزلند) دارای سطح کمی هستند. سلنیوم به خوبی از دستگاه گوارش جذب می‌شود و هموستاز با دفع از طریق ادرار به دست می‌آید.

اگر کمبود سلنیوم شدید باشد، می‌تواند از نظر بالینی با ضعف عضلانی، سرگیجه، تهوع و کاردیومیوپاتی همراه باشد. مسمومیت همچنین ممکن است به دنبال خوردن بیش از حد مکمل‌ها، غذاها یا در معرض مشاغل ایجاد شود. مشاغل و فرآیندهای تولید مانند سرامیک، شیشه و … . علائم مسمومیت شامل تحریک چشم و غشای مخاطی، تغییر هوشیاری و ایست قلبی تنفسی است.

چگونه نمونه برای آزمایش بررسی سلنیوم جمع آوری می‌شود؟

 

نمونه خون از ورید بازو گرفته می‌شود.

  • آیا آمادگی خاصی برای انجام آزمایش لازم است؟

به هیچ گونه آزمون آمادگی نیاز نیست.

  • زمان نمونه گیری برای بررسی سلنیوم

محدودیت خاصی برای زمان نمونه گیری گزارش نشده است.

  • تداخلات دارویی

گلوکوکورتیکوییدها موجب افزایش سلنیوم خون می‌شوند.

چگونه بررسی سلنیوم صورت می‌گیرد؟

آزمایش سلنیوم برای بررسی کمبود سلنیوم یا به ندرت برای بررسی سمیت سلنیوم استفاده می‌شود. سلنیوم اغلب همراه با سایر عناصر کمیاب (مانند آهن، روی و مس) اندازه‌گیری می‌شود تا کمبودهایی را که فرد ممکن است از مکمل استفاده کند، شناسایی کند.

چه زمانی بررسی سلنیوم درخواست داده می‌شود؟

بررسی سلنیوم هنگامی که فرد مشکوک به کمبود سلنیوم یا سمیت آن است درخواست داده می‌شود. به طور خاص، سلنیوم در افرادی که مکمل دریافت می‌کنند، به ویژه افرادی که تغذیه کامل تزریقی (TPN) دریافت می‌کنند، که از طریق راه غیر خوراکی تکمیل می‌شود، اندازه‌گیری می‌شود.

  • نتیجه این تست چه چیزی را نشان می‌دهد؟

غلظت سلنیوم سرم/پلاسما می‌تواند در طول واکنش حاد به بیماری یا ضربه کاهش یابد. این لزوماً کمبود سلنیوم را نشان نمی‌دهد، اما ممکن است پاسخی به توزیع مجدد سلنیوم (در بافت‌ها) باشد. کمبود عملکرد سلنیوم را می‌توان با اندازه‌گیری فعالیت آنزیمی پروتئین‌های وابسته به سلنیوم مانند گلوتاتیون پراکسیداز ارزیابی کرد. غلظت سلنیوم سرم/پلاسما مربوط به مصرف سلنیوم اخیر است در حالی که اندازه گیری میزان سلنیوم خون کامل یا فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز با وضعیت سلنیوم بلند مدت ارتباط دارد.

مصرف و کمبود سلنیوم با افزایش خطر ابتلا به سرطان و کاردیومیوپاتی مرتبط است. مکمل ممکن است عملکرد مغز را بهبود بخشد، به ویژه تصور می‌شود که خلق و خو، افسردگی، اضطراب و گیجی را بهبود می‌بخشد.

 

  • آیا باید مکمل سلنیوم مصرف کنم؟

اکثر افراد مقدار کافی سلنیوم در رژیم غذایی خود دارند و نیازی به مصرف مکمل نیست. با این حال، اگر نگرانی دارید، لطفاً با پزشک عمومی خود مشورت کنید. پزشک می‌تواند رژیم غذایی شما را بررسی کند، علائم را ارزیابی کرده و در صورت نیاز به آزمایش، آزمایشات لازم را توصیه کند.

چه زمانی اندازه‌گیری فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز توصیه می‌شود؟

اگر فردی سلنیوم سرم/پلاسما پایینی داشته باشد، ممکن است احتمال کمبود سلنیوم را نشان دهد. فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز معیاری برای کمبود عملکرد سلنیوم است زیرا غلظت کم سلنیوم لزوماً به این معنا نیست که فرد دچار کمبود سلنیوم است.

‍‍