آزمایش آنالیز مایع منی Semen Analysis

  • نوشته شده توسط سمانه نصیری
  • 06 / 12 / 1399

آنالیز مایع منی یا آزمایش Semen Analysis یکی از آزمایش‌های مهم برای زوجین نابارور است و این آزمایش لازم است قبل از آغاز هر نوع درمانی انجام شود. به این آزمایش، آزمایش اسپرم نیز گفته می‌شود و تنها شامل شمارش اسپرم‌ها نمی‌شود. درحالی‌که یک‌سوم موارد ناباروری ناشی از مشکلات زنان است، یک‌سوم موارد ناباروری با مشکلات مردان ارتباط دارد. یک‌سوم دیگر به دلایل غیرقابل‌توجیه یا نامشخص اتفاق می‌افتند.

هر زوج ناباروری لازم است از ارزیابی همسر مرد اطمینان حاصل کند. حتی اگر مشکل باروری در همسر زن شناسایی شده باشد، به این معنی نیست که باروری مرد طبیعی است. بسیاری از مردان برای انجام آنالیز منی دچار اضطراب می‌شوند که اگر شما نیز در چنین شرایطی هستید آگاهی از نحوه انجام تست و نحوه تجزیه‌وتحلیل منی به شما کمک می‌کند تا حدودی بدانید چه انتظاری از این آزمایش داشته باشید. در ادامه با این موضوع بیشتر آشنا می‌شوید.

چه کسانی نیاز به آنالیز مایع منی نیاز دارند؟

دلایلی که باعث می‌شود شما به آنالیز مایع منی نیاز داشته باشید عبارت‌اند از:

 

  • ناباروری مردان: اگر یک زوج در بچه‌دار شدن با مشکل مواجه شده باشند ممکن است علت آن ناهنجاری منی باشد. در برخی موارد، مشکل از اسپرم مرد است. آنالیز مایع منی، احتمال اینکه مرد چقدر می‌تواند باعث بارداری شود را بررسی می‌کند.
  • پیگیری وازکتومی: آنالیز مایع منی این موضوع را تایید می‌کند که وازکتومی موفقیت‌آمیز انجام شده است یا خیر. در این روش، لوله‌هایی که اسپرم را به منی منتقل می‌کنند مسدود می‌شوند. اگر هیچ اسپرمی در مایع منی وجود نداشته باشد وازکتومی موثر بوده است و مرد نمی‌تواند زن را باردار کند.

آنالیز مایع منی Semen Analysis چگونه انجام می‌شود؟

اگر لازم است آزمایش Semen Analysis را انجام دهید برای فراهم کردن نمونه آن، لازم است خودارضایی انجام دهید. این روش بر روش‌های دیگر نمونه‌گیری ترجیح داده می‌شود زیرا می‌تواند به فراهم کردن نمونه‌ای تمیز کمک کند. ازآنجایی‌که تعداد اسپرم‌ها در مایع منی می‌توانند هر روز متفاوت باشند ممکن است لازم باشد که بیش از یک نمونه را با فاصله چند هفته به آزمایشگاه ارائه کنید.

در آزمایشگاه با استفاده از روش‌های مبتنی بر پژوهش برای آزمایش مایع منی استفاده می‌شود. برای انجام این آزمایش بهتر است به آزمایشگاهی مراجعه کنید که یکی از شرایط زیر را داشته باشد. در این صورت می‌توانید از دقیق بودن نتایج آزمایش خود اطمینان حاصل کنید.

  • آزمایشگاهی که بخشی از یک کلینیک باروری است.
  • آزمایشگاهی که آنالیز مایع منی را به میزان زیادی انجام داده است.

در Semen Analysis آنالیز مایع منی چه مواردی بررسی می‌شود؟

آنالیز مایع منی پس از وازکتومی بررسی می‌کند که آیا در مایع منی، اسپرم وجود دارد. در این شرایط، نتایج طبیعی نشان‌دهنده عدم وجود اسپرم یا مقدار کمی اسپرم متحرک است. نتایج غیرطبیعی شامل وجود اسپرم متحرک یا تعداد بسیار زیادی اسپرم غیرمتحرک است. اگر آنالیز منی برای آزمایش باروری مردان استفاده شود موارد زیر در آن بررسی می‌شود:

  • سطح pH: مایع منی بیش‌ازحد اسیدی است که می‌تواند بر سلامت اسپرم تاثیر می‌گذارد.
  • حجم مایع منی: میزان مایع منی در نمونه (برحسب میلی‌متر).
  • غلظت اسپرم: تعداد اسپرم در هر میلی‌متر منی.
  • مورفولوژی اسپرم: اندازه و شکل اسپرم.
  • تحرک اسپرم: توانایی اسپرم برای حرکت به سمت تخمک.
  • زمان مایع شدن: مایع منی با چه سرعتی از ماده‌ای چسبنده به یک مایع تبدیل می‌شود.
  • زنده بودن: درصد اسپرم زنده در نمونه.
  • گلبول‌های سفید خون: این مسئله نشان‌دهنده التهاب یا عفونت است.

نحوه آمادگی برای آنالیز مایع منی چگونه است؟

برای انجام آزمایش Semen Analysis به‌منظور ارزیابی باروری لازم است دو تا هفت روز قبل از آن از فعالیت جنسی خودداری کنید. این شامل رابطه جنسی و خودارضایی می‌شود. با رعایت این مورد، تعداد اسپرم‌ها در بالاترین سطح خود قرار خواهد گرفت. بنابراین، آنالیز نمونه شما نیز کامل‌تر خواهد بود.

برای انجام آزمایش Semen Analysis به‌منظور ارزیابی موفقیت وازکتومی، این آزمایش معمولا هشت تا 12 هفته بعد از عمل انجام می‌شود. چندین بار خودارضایی پس از وازکتومی اقدامی مفید است. این کار به پاک‌سازی اسپرم از بدن کمک می‌کند. بنابراین، می‌توانید نمونه منی را در خانه تهیه کنید و به آزمایشگاه ببرید. همچنین مهم است که پزشک خود را در جریان هرگونه دارو یا مکملی که مصرف می‌کنید قرار دهید. داروهایی که می‌توانند داروهایی که می‌توانند نتایج این آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند عبارت‌اند از:

 

  • تستوسترون: مکمل‌هایی که تولید این هورمون تستوسترون را تقویت می‌کنند می‌توانند سیگنال اشتباهی را به بدن شما ارسال کنند و باعث شوند تولید طبیعی تستوسترون و اسپرم متوقف شود. این مسئله می‌تواند منجر به کم شدن تعداد اسپرم‌ها شود.
  • استروئیدهای آنابولیک: این داروها می‌توانند برای عضله سازی مورداستفاده قرار بگیرند و می‌توانند تولید اسپرم را تحت تاثیر قرار دهند.
  • ماری‌جوانا: تتراهیدروکانابینول (THC) موجود در ماری‌جوانا می‌تواند میل جنسی شما را کاهش دهد و مانع تولید کافی تستوسترون و اسپرم شود.
  • مواد افیونی: مواد افیونی می‌توانند تعداد اسپرم‌ها را کاهش دهند و تولید تستوسترون را تحت تاثیر قرار دهند.

برای اینکه نتایج دقیق‌تری از آزمایش به دست بیاید پزشک از شما خواهد خواست بیش از یک نمونه را به آزمایشگاه ارائه دهید. بنابراین، ممکن است لازم باشد که یک نمونه دیگر را ظرف دو تا سه هفته ارائه دهید. این به این معنی است که نمونه‌های مایع منی مرد می‌تواند متغیر باشد. حتی ممکن است لازم باشد دو تا سه نمونه در طی سه ماه به آزمایشگاه بدهید.

نحوه تهیه نمونه برای Semen Analysis آنالیز مایع منی چگونه است؟

جمع‌آوری نمونه با خودارضایی روش ارجح نمونه‌گیری برای آزمایش اسپرم است. این کار معمولا در آزمایشگاه و در یک اتاق خصوصی و راحت انجام می‌شود. لازم است نمونه را در یک ظرف استریل و دهان باز جمع‌آوری کنید. از سوی دیگر، اگر به دلایلی نمی‌توانید خودارضایی انجام دهید گزینه‌هایی در اختیار شما قرار دارد. برای مثال می‌توانید از یک کاندوم بدون روان‌کننده در طول رابطه جنسی استفاده کنید و با این روش، مایع منی خود را جمع‌آوری کنید.

نتایج Semen Analysis آنالیز مایع منی چگونه است؟

پس از وازکتومی چند هفته طول می‌کشد تا مایع منی دیگر اسپرم نداشته باشد یا تنها به میزان کمی اسپرم غیرمتحرک داشته باشد. تا زمانی که نتیجه این آزمایش به شکل دلخواه نشود لازم است در هنگام رابطه جنسی از کاندوم استفاده کنید. از سوی دیگر، نتایج آنالیز مایع منی برای بررسی دلایل ناباروری متفاوت است. در آزمایشگاه، ویژگی‌های مایع منی شما با ویژگی‌های مورد انتظار مقایسه می‌شود. مایع منی به‌صورت طبیعی باید شامل موارد زیر باشد:

  • اسپرم فعال یعنی اسپرم‌هایی که یک سر گرد و یک دم دارند
  • تعداد مشخصی اسپرم
  • بیش‌ازحد اسیدی نبودن pH
  • مایعی که در مدت‌زمان کوتاهی جریان پیدا کند و بتواند به سیستم تولیدمثل زن وارد شود

نتایج غیرطبیعی آنالیز مایع منی Semen Analysis به چه معناست؟

نتایج غیرطبیعی آنالیز مایع منی به این معناست که شانس شما برای باردار کردن یک زن، کمتر از حد متوسط است اما آنالیز مایع منی تنها ملاک ارزیابی ناباروری مردان نیست. اغلب برای کسب اطلاعات بیشتر به آزمایش‌های دیگری نیز نیاز است. این آزمایشان ممکن است موارد زیر را رد یا تایید کنند:

  • انسدادهایی که از انتشار اسپرم در مایع منی جلوگیری می‌کنند
  • عفونت
  • تعداد کم اسپرم
  • تستوسترون پایین یا اختلالات هورمونی
  • عوارض جانبی داروها یا سایر مشکلات پزشکی

 

درنهایت، آزمایش Semen Analysis یک آزمایش آزمایشگاهی است که مواردی مثل تعداد و غلظت، مورفولوژی و تحرک اسپرم را ارزیابی می‌کند. این آزمایش می‌تواند برای بررسی موفقیت‌آمیز بودن وازکتومی یا بررسی علت ناباروری مردان انجام شود. برای اینکه نتایج دقیقی دریافت کنید مهم است که دستورالعمل‌های آزمایش را به‌خوبی انجام دهید و نمونه تمیزی را به آزمایشگاه تحویل دهید. نتایج غیرطبیعی اغلب به این معناست که لازم است آزمایش‌های بیشتری را انجام دهید.

‍‍