آزمایش آنلاین

آزمایش مس | Copper

آزمایش BUN
16 شهریور 1399
آزمایش کلسیم | Calcium
16 شهریور 1399
به چه خدمتی نیاز دارید؟

چرا و چه موقع آزمایش انجام می شود؟

  • تشخیص کمبود یا افزایش مس در بدن
  • اندازه گیری مس در خون (مس تام و آزاد)، ادرار (میزان دفع مس در ادرار ۲۴ ساعته) یا کبد (میزان مس در بافت کبد)
  • کمک به تشخیص و پیگیری بیماری ویلسون
  • پیگیری و نظارت بر بیماران تحت درمان و ارزیابی میزان اثربخشی درمان

در صورت غیر طبیعی بودن نتیجه آزمایشات سرولوپلاسمین و مس خون، به منظور ارزیابی وضعیت ذخیره مس بدن، میزان مس در بافت کبد اندازه گیری می شود.

 

نمونه مناسب

  • خون سیاهرگی (سرم)
  • ادرار ۲۴ ساعته
  • بیوپسی کبد

 

آمادگی برای انجام آزمایش

رعایت شرایط خاصی لازم نیست.

 

هدف از انجام آزمایش

هدف از انجام آزمایش، اندازه گیری مقدار مس در خون، ادرار یا بافت کبد است. مس یک ماده معدنی حیاتی برای بدن محسوب می شود و در ساختمان بعضی از آنزیمها وجود دارد. این دسته از آنزیم ها در تنظیم متابولیسم آهن، تولید بافت همبند (پیوندی)، تولید انرژی در سطح سلولی، تولید ملانین و همچنین در تنظیم فعالیتهای مغز و دستگاه عصبی نقش دارند.

مس در بسیاری از غذاها مانند خشکبار، شکلات، قارچ، صدف، میوه های خشک و جگر وجود دارد. همچنین پختن غذا در ظروف مسی باعث نفوذ مقداری مس در غذا می شود. معمولا مس مورد نیاز بدن از طریق روده جذب می شود. مس پس از جذب از روده به پروتئین های خاصی متصل شده و به کبد منتقل می گردد.

در کبد مقداری از مس ذخیره شده و بقیه آن به پروتئینی به نام آپو سرولوپلاسمین متصل می شود. در نتیجه اتصال مس به اپوسرولوپلاسمین، سرولوپلاسمین تشکیل می شود. هر مولکول سرولوپلاسمین شامل هشت اتم مس است. تقریبا ۹۵ درصد از مس موجود در خون در ترکیب با سرولوپلاسمین است و بقیه آن به صورت مس آزاد در جریان خون وجود دارد.

تست سرولوپلاسمین و سایر آزمایشات مربوط به «مس» برای تشخیص بیماری ویلسون و همچنین بررسی وضعیت متابولیسم مس در بدن به کار میرود. کبد، مازاد مس را در صفرا می ریزد که در نهایت از طریق مدفوع از بدن دفع می شود. مقداری از مس نیز از طریق ادرار از بدن دفع می گردد.

 

علل افزایش مس در بدن

علل عمده افزایش مس عبارتند از:

مهم ترین علت افزایش مس بیماری ویلسون است. بیماری ویلسون یک اختلال ارثی از نوع اتوزوم مغلوب در متابولیسم مس است که با رسوب مس در بافت ها و ارگان های مختلف بدن از جمله کبد، مغز، کلیه ها و چشم همراه است.

رسوب مس باعث آسیب بافت های بدن و ایجاد علایمی مانند: آنمی تهوع، دل درد، خستگی، تغییرات رفتاری، اختلالات عصبی، رعشه، اشکال در بلعیدن، اختلال در راه رفتن، دیستونی و یرقان می شود. در صورت درگیری کلیه ها، علایم بیماری کلیوی ظاهر می شوند. رسوب مس در مغز موجب ایجاد تظاهرات عصبی شبه پارکینسون می شود. بیماری ویلسون در تمام افراد مبتلا به بیماری کبدی که بیش از ۵ سال سن دارند، باید در تشخیص افتراقی علل بیماری مطرح شود.

 

علل کاهش مس در بدن

علل عمده کاهش مس عبارتند از:

  • سوء هاضمه (در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک و سلیاک)
  • نوزادانی که فقط با شیر گاو تغذیه می شوند.

بعضی از علایم کاهش مس عبارتند از نوتروپنی، اوستئوپوروز، آنمی میکروسیتیک.

سندرم موهای پیچیده (Menkes kinky hair syndrome)، یک سندرم وابسته به جنس مغلوب است که با کمبود مس در مغز و کبد همراه است. نشانه های بیماری که بیشتر در نوزادان پسر مشاهده می شود عبارتند از تشنج، تأخیر در رشد و تکامل، هیپوتونی (شل بودن عضلات)، رشد غیرطبیعی سرخرگها در مغز، دژنره شدن مغز، فرفری شدن موها و تغییر رنگ موها.

 

تفسیر نتیجه آزمایش

نتیجه تست مس به تنهایی ارزش تشخیصی ندارد و باید در کنار سایر آزمایشات مرتبط تفسیر شود.

  • سرولوپلاسمین یک پروتئین فاز حاد است و ممکن است در بیماریهای التهابی، عفونتهای حاد، آسیب های بافتی و بعضی از سرطان ها افزایش یابد.
  • سطح مس و سرولوپلاسمین ممکن است در طول دوره بارداری و همچنین در اثر مصرف داروهای استروژنی یا قرص های ضد بارداری افزایش یابد.
  • در بیماری ویلسون، مس و سرولوپلاسمین خون کاهش، مس ادرار افزایش و مس در بافت کبد افزایش نشان میدهد.
  • بالا بودن مس خون و ادرار همراه با سرولوپلاسمین طبیعی یا بالا، می تواند نشانه قرار گرفتن در معرض مقادیر بالایی از مس (به عنوان مثال آلاینده های محیطی) یا وجود بیماریهایی باشد که با کاهش دفع مس از بدن همراه هستند، مانند بیماری مزمن کبد
  • افزایش مس کبد ممکن است در بیماریهای مزمن مشاهده شود.
  • پایین بودن مس خون و ادرار، همراه با سرولوپلاسمین پایین، می تواند در اثر کمبود مس باشد.
  • طبیعی بودن مس کبد، می تواند نشان دهنده طبیعی بودن متابولیسم مس در بدن باشد. همچنین این امکان وجود دارد که توزیع مس در بافت کبد ناهمگون بوده و در نتیجه بیوپسی بررسی شده نمایانگر وضعیت حقیقی کبد نمی باشد.
  • افزایش مس و سرولوپلاسمین در افراد تحت درمان برای کمبود مس، نشانه اثربخشی درمان است.
  • مصرف بعضی از داروها ممکن است باعث افزایش مس شود مانند کاربامازپين، فنوباربیتال.
  • در برخی بیماری ها ممکن است مس افزایش یابد مانند آرتریت روماتوئیدی و بعضی از سرطانها.
  • غلظت مس سرم معمولا در هنگام تولد پایین است و به تدریج در طول چند سال افزایش می یابد و پس از رسیدن به بالاترین حد خود، مختصری کاهش یافته و سپس در یک حد ثابت باقی می ماند.
بقیه درباره " آزمایش آنلاین " چه می گویند