مدفوع سیاه رنگ نشانه چیست ؟

  • نوشته شده توسط فاطمه مهربان
  • 17 / 11 / 1400

مدفوع سیاه ظاهری متمایز دارد که علل اصلی مصرف برخی غذاها، مصرف برخی داروها و خونریزی گوارشی است. اگر فردی خون در مدفوع خود داشته باشد یا علائم دیگری از خونریزی داشته باشد، باید فوراً با مشاوره پزشکی صحبت کند. انواع غذاها و داروها می‌توانند مدفوع فرد را سیاه کنند. این موارد به طور مختصر می‌تواند شامل مصرف موارد زیر باشد:

  • بلوبری
  • شیرین بیان سیاه
  • قرص آهن
  • داروی سوء هاضمه بیسموت ساب سالیسیلات (پپتو بیسمول)

اگر فردی اخیراً هر یک از اینها را مصرف کرده باشد و مدفوع او سیاه باشد، احتمالاً هیچ دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. در ادامه به عللی که منجر به سیاه شدن مدفوع می‌شوند پرداخته‌ایم.

 

 

مدفوع سیاه رنگ نشانه چیست؟

موسسه ملی دیابت و بیماری‌های گوارشی و کلیوی (NIDDK) بیان می‌کند که خونریزی در دستگاه گوارش فرد نیز می‌تواند باعث مدفوع سیاه و قیری رنگ شود. دستگاه گوارش مسیری است که غذا در بدن انسان طی می‌کند. بر اساس موسسه ملی NIDDK ، دستگاه گوارش به دلایل زیادی ممکن است خونریزی کند. برخی از آنها در زیر ذکر شده است.

آنژیودیسپلازی

ویزیت پزشک در منزل آنژیودیسپلازی را به عنوان گروه‌های غیر طبیعی عروق در غشای مخاطی دستگاه گوارش فرد توصیف می‌کنند. مشخص نیست که چرا آنژیودیسپلازی رخ می‌دهد، اما می‌تواند باعث خونریزی و وجود خون در مدفوع فرد شود که می‌تواند آن را سیاه و قیری رنگ کند. یک درمان رایج، انعقاد پلاسمای آرگون است که پزشکان از آن برای بستن رگ‌هایی که خونریزی می‌کنند، استفاده خواهند کرد.

تومورهای خوش خیم و سرطان

بر اساس منبع  مورد اعتماد NIDDK، تومورهای خوش خیم یا تشکیلات سرطانی در مری، معده، کولون یا رکتوم می‌توانند باعث ایجاد خون در مدفوع فرد شوند که ممکن است آن را سیاه و قیری مانند کند.

تومور خوش خیم، توموری است که سرطانی نیست. تومورها چه خوش خیم و چه سرطانی باشند، می‌توانند دیواره دستگاه گوارش را ضعیف کرده و منجر به خونریزی شوند.

کولیت

مشاوره پزشکی تلفنی، کولیت اولسراتیو را به عنوان یک اختلال گوارشی تعریف می‌کند که باعث ایجاد زخم در روده بزرگ می‌شود. این می‌تواند منجر به خون در مدفوع فرد شود، که ممکن است مدفوع را سیاه و قیری رنگ به نظر برساند. لازم است توجه داشته باشید که علت کولیت اولسراتیو نامشخص است. پزشکان می‌توانند این بیماری را با دارو و جراحی درمان کنند.

پولیپ روده بزرگ

پولیپ روده بزرگ می‌تواند باعث ایجاد خون در مدفوع شود و ظاهری سیاه و قیری به آن بدهد. این پولیپ‌ها توده‌های کوچکی هستند که در روده بزرگ ایجاد می‌شوند. آنها لزوما سرطانی نیستند، اما به مرور زمان سرطانی می‌شوند. پزشک ممکن است جراحی را برای برداشتن پولیپ روده بزرگ پیشنهاد کند.

مشکلات مری

اگر فردی با مری خود مشکل داشته باشد، ممکن است باعث خونریزی شود که می‌تواند مدفوع فرد را سیاه کند. مشاوره تلفنی پزشکی گزارش می‌دهد که این مشکلات می‌تواند شامل واریس مری و رفلاکس معده باشد.

مشکلات کبدی می‌تواند باعث ایجاد واریس مری شود که وریدهای بزرگ شده در مری هستند. درمان بر روی ورید‌های بزرگ شده متمرکز خواهد بود که خونریزی را متوقف می‌کند و بیماری زمینه‌ای را که باعث ایجاد واریس مری می‌شود، برطرف می‌کند.

اگر فردی به طور مکرر رفلاکس معده به مری را تجربه کند، ممکن است به بیماری ریفلاکس معده (GERD) مبتلا باشد. دلایل کلیدی عوارض ناشی از برخی داروها، سیگار کشیدن یا افزایش فشار در شکم است. به عنوان مثال، این فشار می‌تواند ناشی از اضافه وزن یا بارداری باشد.

یک فرد اغلب می‌تواند با پرهیز از برخی غذاها و پرخوری نکردن ریفلاکس معده را مدیریت کند. پزشک همچنین ممکن است داروها را تجویز کند.

 

 

زخم معده

به توضیح مشاوره پزشکی، اگر زخمی در معده فرد ایجاد شود، می‌تواند باعث خونریزی شود که ممکن است مدفوع را سیاه و قیری رنگ کند. توجه داشته باشید که استفاده طولانی مدت از برخی داروها، مانند ایبوپروفن و آسپرین، می‌تواند باعث زخم معده شود. یک عفونت باکتریایی نیز می‌تواند علت آن باشد. علاوه بر وجود خون در مدفوع فرد، علائم عبارتند از:

  • درد مبهم و سوزش در معده
  • نفخ
  • آروغ زدن
  • استفراغ
  • داشتن اشتهای کم
  • کاهش وزن

اگر پزشک فکر می‌کند که داروهایی مانند ایبوپروفن یا آسپرین باعث ایجاد زخم معده می‌شوند، درمان معمولاً شامل عدم استفاده از این مسکن‌ها می‌شود. یا ممکن است پزشک داروهایی را برای کمک به مبارزه با عفونت باکتریایی تجویز کند.

غذا و مکمل‌ها که باعث سیاه شدن مدفوع می‌شوند

مشاوره تلفنی پزشکی توضیح می‌دهد، مدفوع سیاه می‌تواند ناشی از غذا، مکمل ها، داروها یا مواد معدنی باشد. مکمل‌های آهن، به تنهایی یا به عنوان بخشی از یک مولتی ویتامین برای کم خونی ناشی از فقر آهن، ممکن است باعث مدفوع سیاه یا حتی مدفوع سبز شوند.

غذاهایی که آبی تیره، سیاه یا سبز هستند نیز ممکن است باعث سیاه شدن مدفوع شوند.  اگر نمی‌توانید مدفوع سیاه خود را به چیزی که خورده‌اید ردیابی کنید، باید با مشاوره پزشکی خود صحبت کنید تا دلایل احتمالی دیگر را بیابید.

اگر دلیل واضحی برای مدفوع سیاه وجود ندارد، زمان آن رسیده است که به دنبال وجود خون در مدفوع بگردید. دلایل پزشکی مختلفی می‌تواند باعث ایجاد مدفوع سیاه رنگ شود که همچنین دارای بوی بد است.

خون در مدفوع (ملنا)

خونی که از دستگاه گوارش فوقانی مانند مری یا معده می‌آید، ممکن است مدفوع را سیاه کند. این حالتی است که ملنا نامیده می‌شود. اگر ملنا دارید، ممکن است متوجه شوید که مدفوع شما بافت قیر مانندی دارد یا شبیه تفاله قهوه است. خون با عبور از بدن و تعامل با آنزیم‌ها از قرمز به سیاه تغییر می‌کند، موادی که به هضم غذا در دستگاه گوارش کمک می‌کنند. این امر تشخیص وجود خون قرمز در مدفوع یا روی مدفوع را کمی دشوارتر می‌کند.

به توضیح ویزیت پزشک در منزل، خون قرمز روشن در مدفوع یا روی مدفوع معمولاً خون از دستگاه گوارش تحتانی مانند راست روده یا روده بزرگ است. این وضعیتی است به نام هماتوشزی. خونی که از این ناحیه سرچشمه می‌گیرد بیشتر قرمز رنگ می‌شود، زیرا کمتر در معرض فرآیند گوارشی قرار می‌گیرد.

برخی افراد بیشتر در معرض خونریزی در دستگاه گوارش هستند. با پزشک خود در مورد هر یک از این عوامل خطر صحبت کنید:

  • بیماری کبد
  • سرطان
  • ضایعه دیولافوی (یک بیماری نادر معده)
  • ازوفاژیت فرسایشی (التهاب در مری)
  • گاستریت فرسایشی (التهاب معده)
  • ایسکمی روده (هنگامی که خون رسانی به روده قطع می‌شود)
  • زخم معده (زخم در پوشش معده یا قسمت فوقانی روده کوچک)
  • پارگی مری (پارگی مالوری-وایس)
  • واریس (وریدهای بزرگ غیر طبیعی) در مری یا معده

 

 

راه‌های تشخیص علت مدفوع سیاه رنگ

دیدن رنگ سیاه برای تعیین اینکه آیا خون در مدفوع شما وجود دارد یا نه کافی نیست. به یاد داشته باشید، ممکن است سیاه بودن مدفوع ناشی از غذا یا مکمل‌های آهن باشد. یک ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی باید تأیید کند که آیا خون وجود دارد یا خیر. که به چندین نوع آزمایش ( آزمایش مدفوع و …) نیاز دارد. مشاوره پزشکی از شما می‌خواهد نمونه مدفوع کوچکی را در خانه با استفاده از کیت مخصوص جمع آوری کنید. سپس نمونه برای ارزیابی به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.

اگر ملنا در شما تشخیص داده شود، پزشکان ممکن است آزمایش‌های تشخیصی بیشتری را برای تعیین علت و محل دقیق خونریزی تجویز کنند. به طور خاص، پزشک ممکن است یک ازفاگوگاسترودئودنوسکوپی (EGD یا آندوسکوپی فوقانی) انجام دهد. این روش شامل قرار دادن یک لوله منعطف با دوربین در گلوی شما است تا پزشک شما بتواند پوشش مری، معده و روده فوقانی را بازرسی کند.

علل وجود خون در مدفوع

مدفوع سیاه و قیری رنگ به وضوح نشان دهنده وجود یک وضعیت حاد در قسمت فوقانی دستگاه گوارش است. پس از قطع خونریزی، مدفوع ممکن است تا چند روز سیاه و قیری به نظر برسد. علل احتمالی ملنا عبارتند از: زخم خونریزی دهنده، گاستریت، واریس مری (وریدهای بزرگ شده)، یا پارگی مری در اثر استفراغ شدید (پارگی مالوری-وایس).

زخم معده

این نوعی زخم در پوشش معده است که می‌تواند باعث خونریزی و در نتیجه ملنا شود. برخلاف تصور رایج، زخم معده معمولاً به دلیل استرس یا غذاهای تند ایجاد نمی‌شود، اگرچه اینها می‌توانند زخم موجود را تشدید کنند.

مشاوره تلفنی پزشکی می‌گوید، در واقع، زخم معده معمولاً در اثر عفونت با باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) ایجاد می‌شود. استفاده طولانی مدت از داروهای ضد درد، معروف به داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، یکی دیگر از علل زخم معده است. NSAID‌ها شامل داروهای رایج بدون نسخه مانند ایبوپروفن، ناپروکسن سدیم و آسپرین هستند. برخی از NSAID ها توسط ارائه دهندگان مراقبت‌های بهداشتی تجویز می‌شوند.

NSAID ها می‌توانند با تضعیف توانایی پوشش داخلی برای مقاومت در برابر اسید ساخته شده در معده، معده را تحریک کنند. به همین دلیل، NSAID ها تأثیر نامطلوبی بر بیماری کرون و کولیت اولسراتیو دارند. شرایطی که باعث زخم و التهاب دستگاه گوارش می‌شوند.

گاستریت

گاستریت به معنی التهاب پوشش معده است. این التهاب می‌تواند ناشی از مصرف زیاد الکل، خوردن غذاهای تند، سیگار کشیدن، عفونت با باکتری یا استفاده طولانی مدت از NSAID ها باشد. گاستریت همچنین می‌تواند پس از جراحی یا ضربه ایجاد شود، یا ممکن است با شرایط پزشکی موجود همراه باشد.

گاستریت که درمان نشود می‌تواند منجر به زخم معده و سایر عوارض شود. برخی از افراد هیچ علامتی ندارند، در حالی که موارد حاد و ناگهانی گاستریت ممکن است فقط منجر به مدفوع قیر مانند و سیاه شود. خونریزی مداوم می‌تواند منجر به علائم شدیدتری مانند:

 

 

واریس مری

واریس مری وریدهای بزرگ شده در دیواره تحتانی مری یا فوقانی معده است. هنگامی که این سیاهرگ ها پاره می‌شوند، ممکن است باعث خونریزی شوند و منجر به خون در مدفوع یا استفراغ شوند. واریس مری از عوارض جدی ناشی از فشار خون بالا ناشی از سیروز کبدی است. اکثر افراد مبتلا به واریس مری هیچ علامتی ندارند مگر اینکه رگ‌ها پاره شوند. علائم خونریزی واریس مری عبارتند از:

  • ملنا
  • استفراغ خون
  • سبکی سر
  • غش کردن

اشک یا سندروم مالوری-وایس

اشک Mallory-Weiss پارگی در غشای مخاطی است که به مری و معده می‌پیوندد. اگر این اشک خونریزی کند، می‌تواند منجر به ملنا شود. این وضعیت نسبتاً نادر است. این تنها در حدود هفت نفر از 100000 نفر در ایالات متحده رخ می‌دهد و ممکن است به دلیل استفراغ شدید، سرفه یا تشنج های صرعی ایجاد شود. حدود 5% از افراد مبتلا به پارگی Mallory-Weiss زنده نمی‌مانند.

مانند سایر بیماری‌هایی که باعث ملنا می‌شوند، علائم پارگی مالوری-وایس ممکن است آشکار نباشد. همراه با مدفوع قیری و سیاه، برخی از افراد ممکن است یکی از موارد زیر را تجربه کنند:

درمان مدفوع سیاه رنگ

برخی از شرایط پزشکی که منجر به سیاه شدن مدفوع می‌شوند، مانند زخم معده ناشی از عفونت ممکن است با آنتی بیوتیک درمان شود. ارائه دهنده مراقبت‌های بهداشتی شما همچنین ممکن است یک کاهنده اسید را توصیه کند. زخم‌های ناشی از NSAID ها معمولاً پس از قطع مصرف دارو بهبود می‌یابند.

اگر ویزیت پزشک در منزل به گاستریت مشکوک باشد، ممکن است آنتی اسیدها یا مهارکننده‌های پمپ پروتون، آنتی بیوتیک‌هایی که عفونت هلیکوباکتر پیلوری را درمان می‌کنند، یا سوکرالفات تجویز کنند، دارویی که با تسکین سوزش به بهبود معده کمک می‌کند. اگر این درمان‌ها نتوانستند علائم شما را برطرف کنند، پزشک ممکن است برای بررسی دقیق‌تر معده و روده کوچک، آندوسکوپی فوقانی را تجویز کند.

واریس مری به مراقبت‌های پزشکی فوری برای کمک به توقف خونریزی نیاز دارد. ممکن است نوارهای الاستیک دور واریس پیچیده شود تا جریان خون متوقف شود. استنت‌ها، لوله‌هایی که برای مدیریت جریان خون وارد می‌شوند، ممکن است برای کاهش فشار خون استفاده شوند. که می‌تواند میزان خونریزی را کاهش دهد.

در مورد پارگی Mallory-Weiss، لازم است بدانید پارگی برای اکثر افراد خود به خود بهبود می‌یابد. اگر به خودی خود برطرف نشد، ممکن است برای برطرف کردن پارگی ایجاد شده به درمان نیاز داشته باشید. این ممکن است به شکل دارویی باشد که به صورت داخلی تزریق می‌شود یا نوعی گرما درمانی به نام انعقاد الکتریکی.

 

 

مدفوع سیاه رنگ نشانه چیست؛ جمع‌بندی

مدفوعی که سیاه به نظر می‌رسد همیشه نشانه یک مشکل سلامتی بزرگتر نیست. مدفوع شما ممکن است در نتیجه غذا یا مکمل‌های آهنی که خورده‌اید، سیاه به نظر برسد. اگر اینطور باشد، رنگ مدفوع ظرف یک روز یا بیشتر به حالت عادی باز می‌گردد. اگر اینطور نیست و اگر نمی‌توانید سیاه بودن مئفوع خود را به چیزی که خورده‌اید ربط دهید، از خود بپرسید:

  • آیا مدفوع ظاهری قیری ماننددارد یا تا حدودی شبیه تفاله قهوه است؟
  • آیا بوی بد خاصی وجود دارد که از بین نرفته باشد؟
  • آیا سابقه پزشکی من، مرا در معرض خطر خونریزی گوارشی قرار می‌دهد؟

اگر پاسخ شما به یک یا چند مورد از این سؤالات مثبت است، یا اگر علائمی مانند حالت تهوع، استفراغ یا سبکی سر را تجربه می‌کنید، باید با پزشک خود تماس بگیرید.

8 دیدگاه ها

  1. جعفری گفت:

    سلام ممنونم اطلاعات خوب به من داد واسرسم کمتر شد من دو روز است مدفوع سیاه است و آزمایشگاه با آزمایش نمونه روز اول خون در مدفوع را تااید کرد طبق توضیحات بالا خونریزی گوارش فوقانی مطرح می باشد من یکساله آسپرین و بریلاوس می خورم فکر کنم زودتر از شنبه نتونم آندوسکوپی کنم دیر نمی شود ممنون می شوم راهنمایی کنید

    • mehraban گفت:

      با سلام و احترام
      دوست عزیز با توجه به سابقه دارویی شما و مدفوع سیاه رنگ همانطور که فرمودید خونریزی گوارشی فوقانی برای شما مطرح است که جدی است و بایستی در اولین فرصت با مراجعه به مرکز درمانی جهت درمان اقدام فرمایید و اگر طبق تشخیص پزشک متخصص نیاز به آندوسکوپی مطرح شد لازم است تا زمان انجام آن تحت نظر باشید.

  2. محمد گفت:

    سلام
    دکتر چند وقت پیش بخاطر یبوست دچارزخم مقعدی شدم الان چندوقته مدفوع قهوه ایی مایل به سیاه دارم چکار کنم آیا اینابهم ربط دارن

    • mehraban گفت:

      با سلام و احترام
      مدفوع سیاه رنگ نشانه خونریزی دستگاه گوارش فوقانی میباشد.خونریزی مقعدی معمولا به صورت خون تازه و روشن است لازم بهتر است حتما به مرکز درمانی جهت بررسی مشکل مراجعه فرمایید.

  3. مختار گفت:

    با سلام مقاله عالی بود، من مبتلا به زخم معده با تشخیص پزشک هستم چند مدتی با رعایت غذایی حالم خوب بود و اینکه حالا چند روزیست روزه میگیرم و از طرفی دچار اسید معده میشم متوجه مدفوع سیاه شدم ،احتمال میدم دوباره زخم معدم فعال شده، روزه برام خوب نیست.

    • mehraban گفت:

      با سلام و احترام
      در افراد مبتلا به زخم معده روزه جایز نیست.با توجه به عود علایم و مدفوع سیاهرنگ احتمال خونریزی دستگاه گوارش فوقانی مطرح است در اولین فرصت توسط پزشک و یا ویزیت پزشک در مجموعه آزمایش آتلاین معاینه شوید.

  4. افشین گفت:

    سلام خسته نباشید.من مدتی رنگ مدفوع زرد بود الان رنگ مدفوع سیاه رنگ شده است.چکار کنم؟
    چند روزی است قرص دیکلوفناک 100 با متوکاربامول مصرف کردم

    • فاطمه مهربان گفت:

      با سلام و احترام
      لطفا برای مشاوره و راهنمایی با شماره 02128111050 تماس بگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *