بارداری خارج از رحم چیست و چه علائمی دارد ؟

  • نوشته شده توسط مهدی یاری
  • 04 / 05 / 1400

بارداری از خارج از رحم چیست؟

از لقاح تا زایمان، بارداری به مراحل مختلفی در بدن زن نیاز دارد. یکی از این مراحل زمانی است که تخمک بارور شده برای اتصال به رحم حرکت می‌کند. در بارداری خارج از رحم، تخمک بارور شده به رحم متصل نمی‌شود. در عوض، ممکن است به لوله فالوپ، حفره شکم یا دهانه رحم متصل شود.
اگرچه در این حالت، آزمایشات مربوط به بارداری نشان می‌دهند که زن باردار است اما این درحالیست که تخمک بارور شده نمی‌تواند به درستی در جایی دیگر به جز رحم رشد کند. طبق آكادمی پزشكان خانواده آمریكا (AAFP) ، از هر 50 حاملگی در حدود 1 مورد (20 از 1000) حاملگی خارج از رحم اتفاق می‌افتد.
بارداری خارج از رحم درمان نشده اغلب ممکن است یک فوریت پزشکی باشد. درمان به موقع خطر ابتلا به عوارض ناشی از حاملگی خارج رحمی را کاهش می‌دهد، همچنین احتمال بارداری‌‌های سالم در آینده را افزایش می‌دهد و بروز عوارض را در آینده کاهش می‌دهد.

چه عواملی باعث بارداری خارج از رحم می‌شود؟

علت بروز حاملگی خارج از رحم اغلب مشخص نیست. در بعضی موارد، شرایط زیر با بارداری خارج از رحم ارتباط دارد:

 

  • التهاب و زخم لوله‌های رحمی ناشی از یک بیماری قبلی، عفونت یا جراحی: این موارد می‌تواند باعث التهاب در لوله‌ها و سایر اندام‌های مجاور شود و خطر بارداری خارج رحمی را افزایش دهد.
  • عوامل هورمونی
  • ناهنجاری‌های ژنتیکی
  • نقائص مادرزادی در هنگام تولد
  • شرایط پزشکی که بر شکل و وضعیت لوله‌های رحمی و اندام‌های تولید مثل اثر می‌گذارد
  • سیگار کشیدن: مصرف سیگار قبل از بارداری می‌تواند خطر بارداری خارج رحمی را بیشتر کند. هرچه مصرف سیگار بیشتر باشد، خطر بیشتر خواهد بود.
  • درمان‌های مربوط به باروری: برخی تحقیقات نشان می‌دهد زنانی که لقاح آزمایشگاهی (IVF) یا روش‌های درمانی مشابه دارند، احتمال ایجاد بارداری از خارج از رحم در آنها بیشتر است. ناباروری به خودی خود نیز ممکن است خطر را افزایش دهد.
  • جراحی لوله: جراحی برای اصلاح لوله رحم بسته یا آسیب دیده می‌تواند خطر بارداری خارج رحمی را افزایش دهد.
  • روش‌های کنترل بارداری: احتمال بارداری در موقع استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD) خیلی کم است. با این حال، اگر با وجود IUD باردار شوید، احتمالا بارداری خارج از رحم است. بستن لوله، یک روش دائمی کنترل بارداری که معمولاً به عنوان “بسته شدن لوله‌ها” شناخته می‌شود.

پزشک با بررسی این موارد و کسب اطلاعات بیشتر درخصوص سابقه پزشکی شما ممکن است بتواند اطلاعات دقیق تری در مورد وضعیت فعلی به شما ارائه دهد.

 

چه کسانی در معرض خطر بارداری از خارج از رحم قرار دارند؟

تمام زنان که از نظر جنسی فعال میباشند، احتمال دارد در معرض خطر حاملگی خارج از رحم قرار گیرند. عوامل خطر با هر یک از موارد زیر افزایش می‌یابد:

  • سن مادر 35 سال یا بالاتر باشد
  • سابقه جراحی لگن، جراحی شکم یا سقط جنین متعدد
  • سابقه بیماری التهاب لگن (PID)
  • سابقه آندومتریوز
  • تصور اشتباه نسبت به بستن لوله یا وجود دستگاه داخل رحمی (IUD)
  • بارداری با کمک داروها یا روش‌های باروری
  • سیگار کشیدن
  • سابقه حاملگی خارج از رحم
  • سابقه بیماری‌های مقاربتی (STD) مانند سوزاک یا کلامیدیا
  • داشتن ناهنجاری‌های ساختاری در لوله‌های رحمی که حرکت تخمک را دشوار می‌کند

چنان چه هر یک از عوامل ذکر شده را دارید، با پزشک خود صحبت کنید. شما می‌توانید با پزشک یا یک متخصص باروری مشورت کنید تا خطرات بارداری خارج از رحم در آینده را به حداقل ممکن برسانید.

علائم بارداری خارج از رحم کدامند؟

حالت تهوع و درد پستان از علائم رایج در هر دو نوع حاملگی (خارج رحمی و رحمی یا طبیعی) است. علائم زیر در بارداری از خارج از رحم بیشتر دیده می‌شود و گاهی این امکان وجود دارد که نشان دهنده یک فوریت پزشکی باشد:

  • امواج تیز درد در شکم، لگن، شانه یا گردن
  • درد شدید که در یک طرف شکم ایجاد می‌شود
  • لکه بینی یا خونریزی واژن از خفیف تا شدید
  • سرگیجه یا غش کردن
  • فشار مقعدی

اگر می‌دانید باردار هستید و هر یک از این علائم را دارید باید با پزشک خود تماس بگیرید یا فوراً به دنبال درمان باشید.

 

تشخیص حاملگی از خارج از رحم

اگر احتمال میدهید به بارداری خارج از رحم دچار شدید، حتما باید به پزشک مراجعه فرمایید. حاملگی از خارج از رحم از معاینه فیزیکی قابل تشخیص نمیباشد. با این تفاسیر، پزشک احتمال دارد یک معاینه فزیکی برای رد سایر عوامل انجام دهد.
مرحله دیگر برای تشخیص سونوگرافی از طریق واژن است. این کار شامل قرار دادن یک وسیله خاص مانند گرز در واژن بیمار است تا پزشک قادر به تشخیص باشد که آیا کیسه حاملگی در رحم است یا خیر. پزشک همچنین ممکن است از آزمایش خون برای تعیین میزان hCG و پروژسترون استفاده کند. اینها هورمون‌هایی هستند که در دوران بارداری وجود دارند. اگر طی چند روز سطح این هورمون‌ها شروع به کاهش کنند یا ثابت بماند و کیسه حاملگی در سونوگرافی وجود نداشته باشد، بارداری احتمالاً خارج از رحم است.
اگر دارای علائم زیاد همانند درد خیلی زیاد یا خونریزی دارید، احتمال زمان کافی برای انجام تمام این مراحل وجود نداشته باشد. لوله فالوپ احتمال دارد در موارد شدید پاره شود و خونریزی داخلی را به همراه داشته باشد. در این وضعیت پزشک یک عمل جراحی اورژانسی را برای درمان فوری انجام می‌دهد.

درمان حاملگی خارج از رحم

بارداری خارج از رحم برای مادر بی‌خطر نیست. همچنین، جنین قادر به رشد نخواهد بود. برای سلامت مادر و باروری طولانی مدت لازم است که جنین را در اسرع وقت از رحم خارج کنند. گزینه‌های درمان بسته به محل حاملگی خارج از رحم و رشد آن متفاوت است. برخی از روش‌های رایج در ادامه ارائه شده‌اند.

  • دارو

پزشک ممکن است تشخیص دهد که امکان بروز عوارض جدی در این حالت محدود است. در این صورت، پزشک اغلب چندین دارو را تجویز می‌کند که می‌تواند باعث ترکیدن توده خارج رحمی نشود. طبق AAFP ، یکی از داروهای رایج برای این حالت، متوترکسات (روماتروکس) است.
متوترکسات دارویی میباشد که رشد سلول‌هایی را که به سرعت تقسیم می‌شوند، مانند سلول‌های توده خارج رحمی، متوقف کند. در صورت تجویز این دارو، پزشک آن را به شما تزریق می‌کند. برای اطمینان از کارآیی دارو باید مرتباً آزمایش خون بدهید. در صورت موثر بودن، دارو علائمی شبیه به سقط جنین ایجاد می‌کند که عبارت‌اند از:

  • گرفتگی
  • خون ریزی
  • عبور بافت

بعد از وقوع این علائم، به ندرت ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید. مصرف متوترکسات، خطرات و آسیبهایی که لوله فالوپ در اثر جراحی تجربه می‌کند را ندارد. با این حال بعد از مصرف این دارو چند ماه نمی‌توانید باردار شوید.

 

  • عمل جراحی

بسیاری از جراحان این پیشنهاد را ارائه می‌کنند جنین را بردارند و آسیب های داخلی را ترمیم کنند. به این روش لاپاراتومی می‌گویند. پزشک در این حالت یک دوربین کوچک را از طریق یک برش کوچک که ایجاد کرده است، وارد می‌کند تا اطمینان حاصل کند که دید کافی برای انجام جراحی ایجاد شده است. سپس جراح جنین را برمیدارد و هرگونه صدمه وارد شده به لوله رحمی را ترمیم می‌کند.
اگر جراحی ناموفق باشد، جراح می‌تواند لاپاراتومی را تکرار کند اما این بار از طریق یک برش بزرگ تر جراحی را انجام می‌دهد. در صورت آسیب دیدن، پزشک ممکن است لازم باشد لوله فالوپ را نیز در حین جراحی خارج کند.

  • مراقبت در منزل

پزشک در مورد مراقبت از برش‌های ایجاد شده بعد از جراحی دستورالعمل‌های خاصی را به شما توصیه میکند. هدف اصلی تمیز و خشک نگه داشتن برش‌های شمااست. آنها را روزانه از نظر علائم عفونت بررسی کنید، که می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • خونریزی متوقف نخواهد شد
  • خون ریزی بیش از حد
  • زهکشی با بوی بد از محل برش
  • احساس داغی بر روی یا اطراف برش‌ها
  • سرخی
  • ورم

بعد از جراحی ممکن است کمی خونریزی واژن و لخته‌های خون کوچک را تجربه کنید. این حالت می‌تواند تا شش هفته پس از عمل شما رخ دهد. سایر اقدامات خودمراقبتی که می‌توانید انجام دهید عبارتند از:

  • هرچیز سنگین تر از 5 کیلوگرم را بلند نکنید
  • برای جلوگیری از یبوست مایعات زیادی بنوشید
  • استراحت لگن، که به معنی پرهیز از مقاربت جنسی، استفاده از تامپون و دوش گرفتن است
  • هفته اول بعد از جراحی تا آنجا که ممکن است استراحت کنید و سپس در هفته‌های بعدی فعالیت‌های به شدت سبک را داشته باشید

اگر درد شما افزایش می‌یابد یا احساس می‌کنید مورد غیرعادی را تجربه می‌کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.

روش‌های جلوگیری از حاملگی خارج از رحم

پیش بینی و پیشگیری از بروز حاملگی خارج از رحم امکان پذیر نیست. اما ممکن است از طریق حفظ سلامت بهداشت باروری، خطر ایجاد این موارد را کاهش دهد. از شریک زندگی خود بخواهید در حین رابطه جنسی از کاندوم استفاده کند و تعداد شرکای جنسی خود را محدود کند. این مورد خطر ابتلا به بیماری‌های مقاربتی را کاهش می‌دهد، که می‌تواند باعث PIDبروز بیماری عفونت لگن زنان (PID) شود، بیماری که می تواند باعث التهاب در لوله‌های رحمی شود.
ویزیت‌های منظم را با پزشک خود انجام دهید، از جمله معاینات منظم زنان و غربالگری منظم مربوط به بیماری های مقاربتی ( STD). برداشتن گام‌هایی برای بهبود سلامت شخصی خود مانند ترک سیگار نیز یک راهکار پیشگیری تلقی می‌شود.

چشم انداز بلند مدت حاملگی خارج از رحم

چشم انداز طولانی پس از بارداری خارج از رحم بستگی دارد که آیا آسیب جسمی به وجود آمده است یا نه. اغلب افرادی که به بارداری خارج از رحم دچار شده اند، در آینده بارداری سالمی دارند. اگر هر دو لوله رحمی هنوز سالم باشند، یا حتی فقط یک لوله داشته باشند، تخمک می‌تواند به صورت طبیعی بارور شود.اگر از قبل مشکل باروری دارید، این ممکن است بر آینده باروری شما اثر بگذارد و خطر بارداری خارج از رحم را در آینده افزایش دهد. این مسئله بیشتر در مواردی بروز میدهد که قبلاً مشکل باروری باعث ایجاد بارداری خارج از رحم شده باشد.
جراحی امکان دارد باعث آسیب و زخم شدن لوله‌های رحمی شود و این مورد امکان حاملگی‌های خارج از رحم در آینده می‌شود. اگر برداشتن یک یا هر دو لوله رحمی لازم است، در مورد درمان‌های احتمالی باروری با پزشک خود مشورت کنید. به عنوان مثال، لقاح آزمایشگاهی یکی از روش‌های باروری است که شامل کاشت تخمک بارور شده در رحم می‌باشد.
از دست دادن بارداری، هر چقدر زود باشد، می‌تواند ویرانگر باشد. شما می‌توانید در صورت وجود گروه‌های پشتیبانی در منطقه زندگی خود، پشتیبانی بیشتری کسب کنید. از طریق استراحت، خوردن غذاهای سالم و ورزش در صورت امکان از خود مراقبت کنید. به خودتان اجازه دهید تا با این مورد از لحاظ روحی و جسمی کنار بیایید. به یاد داشته باشید که بسیاری از خانم‌ها با وجود تجربه این مورد، در آینده توانسته‌اند بارداری و نوزاد سالم داشته باشند. هنگامی که آماده شدید، در مورد روش‌هایی که می‌توانید اطمینان حاصل کنید بارداری آینده شما سالم و بی خطر خواهد بود، با پزشک خود صحبت کنید.

هشدار زودهنگام بارداری خارج از رحم

اغلب، ابتدایی ترین علائم هشدار دهنده بارداری خارج از رحم خونریزی واژن و درد لگن میباشد. اگر خون از لوله فالوپ نشت کند، احتمال دارد شانه درد یا تمایل به اجابت مزاج داشته باشید. علائم خاص به محل جمع شدن خون و تحریک اعصاب ارتباط دارد.

علایم اضطراری حاملگی خارج از رحم

اگر تخمک بارور شده در لوله رحمی به رشد خود ادامه دهد، ممکن است باعث پارگی لوله شود که خونریزی شدید در داخل شکم را اغلب به دنبال دارد. از علائم این واقعه تهدید کننده زندگی می‌توان به سبکی شدید، غش و شوک اشاره کرد.

 

  • چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده علائم و نشانه‌های بارداری خارج از رحم که به شرح زیر هستند باید به پزشک مراجعه کنید.

  • درد شدید شکم یا لگن همراه با خونریزی واژینال
  • سبکی شدید یا غش کردن
  • درد شانه

مجموعه آزمایش آنلاین پیشرو در خدمات رسانی در منزل ، شما عزیزان میتوانید خدمات نمونه گیری در منزل ، تست کرونا در منزل ، شنوایی سنجی در منزل ، آزمایش تیروئید و تزریق واکسن hpv  با مجموعه آزمایش آنلاین تجربه کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

-- بارگیری کد امنیتی --

‍‍